17-08-1999 14:22
| Van onze buitenlandredactie
ISTANBUL - In Turkije zijn vannacht honderden doden gevallen bij een zware aardbeving in het westen van het land. De 45 seconden durende beving had een kracht van zeker 6,7 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag 80 kilometer ten oosten van Istanbul in de streek van de plaats Izmit. Rond het middaguur lag het dodental op bijna vijfhonderd. Er zijn duizenden slachtoffers, schat de minister van Gezondheid, Osman Durmus. "Het is te vroeg om over dodencijfers te spreken, maar het aantal gewonden is enorm groot. Dat moet in duizenden worden uitgedrukt", aldus de minister.
Het aardbevingscentrum in de Amerikaanse staat Colorado verhoogde zijn voorlopige schatting van de momentmagnitude van de beving tot 7,8, waarmee deze even zwaar is als de beruchte aardbeving van 1906 in San Francisco. Het getroffen gebied is bijzonder uitgestrekt. De ramp tekende zich pas goed af in de ochtend, uren na de beving, die plaatshad aan het begin van de nacht. De elektriciteit is in grote delen van Turkije uitgevallen.
Na de beving werden talrijke heftige naschokken gevoeld. Van de westkust tot in Ankara durven veel mensen voorlopig hun huizen nog niet in. De beving richtte grote schade aan in met name de dichtbevolkte noordwesthoek van Istanbul, in Izmit en Bursa. Daar zijn ook de meeste doden gevallen. Maar er zijn ook doden te betreuren in Eskisehir, 180 kilometer ten zuidoosten van Istanbul, en in Zonguldak, 240 kilometer ten oosten van Istanbul.
Een Turkse tv-zender meldde vanmorgen dat er alleen al in het ziekenhuis van de marinehaven Golcuk, aan de baai van Izmit, zevenhonderd gewonden zijn opgenomen. Golcuk is een van de zwaarst getroffen plaatsen en er vielen zeker tachtig doden. Naar schatting 250 marinemensen zijn onder het puin van gebouwen bedolven.
Stemmen
De meeste mensen lagen te slapen toen de beving begon, wat waarschijnlijk heeft bijgedragen aan het grote aantal slachtoffers. "Ze kunnen de stemmen van mijn moeder en mijn zusje horen, maar over mijn vader en broer weten ze niets", zei Arsu Yilaz, terwijl zij naar de reddingswerkzaamheden in de wijk Avcilar van Istanbul stond te kijken. Een vijfjarig meisje werd ongedeerd uit het puin tevoorschijn gehaald. "We hebben nog nooit zo'n zware aardbeving meegemaakt", zei Bora Dalkilic, een student in Istanbul. "We blijven buiten voor het geval er nog een komt."
De bewoners van getroffen wijken en dorpen zijn verwoed aan het zoeken naar overlevenden in de puinhopen. De inspanningen van de Turken om op eigen initiatief slachtoffers te bevrijden zijn enorm. Op sommige plaatsen halen mensen met de handen puin weg om buren, vrienden of familie te redden. De hulpdiensten kunnen lang niet overal met hun materieel zijn. Ziekenhuizen in Izmit stuurden lichtgewonden weg en behandelden mensen op straat. Het publiek werd opgeroepen bloed te geven.
De brandweer in Izmit had het daar ook druk met een enorme brand die na de beving in de olieraffinaderij uitbrak. De beving veroorzaakte ook verkeersongelukken op de hoofdweg Istanbul-Ankara. Deze cruciale weg moest worden afgesloten omdat een brug is ingestort. In de hoofdstad Ankara heeft de regering een crisiscentrum ingericht. De Turkse premier Bülent Ecevit gaat naar de getroffen streek. Hij maande de bevolking tot kalmte. De autoriteiten worstelen met de verwoesting van de infrastructuur, het uitvallen van telefoonverbindingen en de elektriciteit.
Eerste meldingen
De eerste Nederlandse gewonden van de aardbeving in Turkije hebben zich vanmorgen gemeld bij de alarmcentrale EuroCross. Samen met collega-alarmcentrales bekijkt EuroCross nu wanneer er een team van hulpverleners naar het rampgebied bij Izmit kan vertrekken. Waar de groep van tien Turkse Nederlanders zich op het tijdstip van de aardschok precies bevond, weet EuroCross niet. "Ze zijn in elk geval niet zwaargewond", aldus een woordvoerster.
De alarmcentrales zijn bezig met een inventarisatie van het aantal Nederlanders en Nederlandse Turken dat zich in het gebied bevindt. "Maar we slagen er nauwelijks in telefonisch contact te krijgen", aldus een woordvoerster.
