Het staat er slecht voor met de zondagsrust in Nederland. Toch mag de Nederlandse vereniging tot bevordering van de zondagsrust en de zondagsheiliging nog „vrijwel dagelijks” nieuwe leden inschrijven. Zeker sinds de toegenomen commotie over de koopzondag.
„Geen opbeurend werk.” Zo vatten bestuursleden van de ‘zondagsrustvereniging’, D. van der Sluis en A. J. Doorn, hun werkzaamheden samen. De vereniging –opgericht in 1954 door wijlen ds. J. van Prooijen, gevestigd in Rhenen en goed voor zo’n 25.000 leden– ziet het als haar taak „de rust op en de heiliging van de dag des Heeren” te bevorderen. Daartoe worden er jaarlijks tot wel honderden brieven verstuurd aan bijvoorbeeld gemeenteraden, overheidsinstanties en bedrijven als protest tegen ongeoorloofde zondagsarbeid.
De voorzitters signaleren de laatste jaren duidelijk een „verdere verachtering van de zaak van de zondag.” Werden zij tot een jaar of tien geleden na zo’n brief nog regelmatig uitgenodigd om hun drijfveren in een persoonlijk gesprek uit de doeken te doen, tegenwoordig zit dat er vaak niet meer in.
Doorn: „Meestal wordt onze correspondentie nu voor kennisgeving aangenomen. Men wil ons niet meer ontvangen. Dat is teleurstellend en niet bemoedigend.” We respecteren jullie mening, maar jullie moeten de onze ook maar respecteren, luidt een veelgehoorde verklaring, zegt Doorn: „Maar dat kan helemaal niet. De ontheiliging van de zondag kunnen wij nooit respecteren.”
Zo nu en dan ontvangt de vereniging toch nog een positief antwoord op haar schrijven. Van der Sluis: „Zo kregen we in september van prins Willem-Alexander en prinses Máxima uitgebreid de gelegenheid om in een gesprek het doel van de vereniging en onze werkzaamheden uiteen te zetten.”
Van der Sluis en Doorn constateren de laatste jaren ook een groeiende onkunde omtrent de inhoud van Gods Woord. Doorn: „Er is steeds minder kennis van wat er in de Tien Geboden staat. Zo schreven we recent een bewindspersoon aan, nadat we in de krant hadden gelezen dat deze tijdens een werkbezoek in het buitenland op zondag eerst een kerkdienst had bezocht en enkele uren later een motorcrossevenement. De bewindspersoon antwoordde dat hij dit kon verenigen met zijn geloofsbeleving. Toen wij vroegen wat die beleving precies inhield, kregen we geen antwoord meer.” Van der Sluis ziet de onkunde ook terug in het kerkelijk leven. „Het is schrijnend dat in veel gemeenten de tweede diensten op zondag steeds minder worden bezocht.”
In weerwil van de toenemende ontkerkelijking en zondagsontheiliging in de maatschappij groeit de zondagsrustvereniging. Van der Sluis: „We mogen nog iedere dag nieuwe leden inschrijven.” Dat is volgens hem mede het gevolg van de ontstane commotie rond de wildgroei van het aantal koopzondagen. „Sindsdien ontvangen we duidelijk meer inschrijvingen, ook uit delen van het land waar we tot nog toe weinig leden hadden, zoals Friesland en Groningen.”
Van de wetsaanscherping voor koopzondagen die de Tweede Kamer vorige maand aannam, verwachten beide voorzitters niet veel. Doorn: „Ook deze wet zal op grote schaal worden genegeerd. Uiteindelijk doen winkeliers en gemeenten toch waar ze zelf zin in hebben. De kans op strafrechtelijke vervolging is klein. Kijk naar Almere. Daar kunnen de winkels al jarenlang iedere zondag open en er is nog niemand geweest die deze gemeente zelfs maar een strobreed in de weg heeft gelegd.”
Zelf juridische actie ondernemen tegen het misbruik van koopzondagen, dat zien de voorzitters nog niet zo snel gebeuren. Van der Sluis: „Wij laten vooral een waarschuwende stem horen. Daarbij spreken we mensen aan op grond van Gods Woord en niet op basis van de Nederlandse wet. Dat is een belangrijk verschil.”
Toch zullen ze een burger die vanuit Bijbels perspectief hiervoor met hen contact opneemt, zo mogelijk medewerking verlenen. Doorn: „Zo iemand vindt hier een welwillend oor. Wellicht kunnen we helpen, al dan niet in samenwerking met organisaties als de RMU of de SGP. We gaan het niet bij voorbaat uit de weg.”
