31-03-2010 07:35
| gewijzigd 31-03-2010 07:47
| tekst Bart van den Dikkenberg
Met het zeilschip Rainbow Warrior III heeft Greenpeace binnenkort een milieuvriendelijke troef in handen in de strijd tegen klimaatverandering, kernproeven en illegale houtkap.
Het schip is deze keer geen omgebouwde sleepboot, ijsbreker of trawler. „Goedkoop bleek soms duurkoop”, is de ervaring van Liesbeth van Tongeren, algemeen directeur van Greenpeace Nederland. De milieuorganisatie laat voor ongeveer 23 miljoen euro een nieuw schip bouwen.
De Rainbow Warrior III is zeer zeewaardig, is de stellige overtuiging van Van Tongeren. „Het is een veilig schip om een grote oversteek te maken. Het kan tijdens zwaar weer veel meer hebben dan de bemanning. Die ligt allang van ellende in de kooi, voordat het schip aan het einde van zijn Latijn is.”
Het nieuwe vaartuig, dat in 2011 de verouderde Rainbow Warrior II –uit 1957– zal opvolgen, moet voldoen aan „onze principes”, vindt de Greenpeacedirecteur. Zo moet het groen en duurzaam zijn en een voorbeeld voor de scheepvaart. „Als wij eisen stellen aan andere schepen, moeten we zelf ook het goede voorbeeld geven.” Ook is het schip onder water behandeld met een milieuvriendelijk soort verf.
Voor de constructie van het schip heeft Greenpeace overwogen om voor aluminium te kiezen. Het werd staal, maar de constructie van het casco is lichter dan gewoonlijk door dunner plaatwerk. Daardoor is het schip lichter, het vaart sneller en het verbruikt minder brandstof.
De zeilen hangen aan twee A-framemasten – masten in de vorm van een ”A” waarvan de poten aan beiden zijboorden van het schip zijn bevestigd. Volgens Van Tongeren voorkomt die techniek een hoogbelast staand want, dat gewoonlijk de masten op hun plek moet houden. „Bovendien zien ze er mooi uit.”
De organisatie heeft overwogen om zonnepanelen op de Rainbow Warrior III te plaatsen, maar dat bleek lastig te realiseren. Het jacht heeft voorzieningen om in havens gebruik te maken van schone walstroom. De eigen generatoren kunnen dan uit blijven. Als ze toch moeten draaien, wordt de warmte hergebruikt voor het opwarmen van de motor en van water.
„De CO2 die we ondanks alle maatregelen toch produceren, compenseren we met investeringen in projecten voor duurzame energie”, verzekert Van Tongeren. „Zo helpen we bij het bouwen van vergistingsinstallaties in de derde wereld. Die produceren het biogas, waarmee de mensen in die landen kunnen koken. Ze hoeven daarvoor geen bos meer te kappen.”
Het 58 meter lange jacht zal op de wereldzeeën zo veel mogelijk gebruikmaken van de zeilen. „Alleen als we in actie moeten komen om bijvoorbeeld een walvisvaarder of een schip met fout hout te achtervolgen, rollen we de vijf zeilen binnen drie minuten volautomatisch en computergestuurd op en springt de dieselmotor bij”, aldus Van Tongeren. Tot 18 kilometer per uur kan dat met hybridetechniek, waarbij elektromotoren het leeuwendeel van de voortstuwing leveren. Moet het sneller, dan doet de dieselmotor het alleen. In havens zal een elektrische voorstuwing helpen bij het manoeuvreren.
Met opzet heeft Greenpeace gekozen voor techniek die al eerder is toegepast op schepen. „De Rainbow Warrior 3 is een campagneschip en geen proefschip. Als het straks meer aan de wal ligt voor reparatie dan dat het op zee is, schiet het zijn doel voorbij.”
Cijfers
lengte: 57,92 meter
breedte: 11,30 meter
diepgang: 5,15 meter
actieradius: 8.334 kilometer
max. snelheid: 27 kilometer per uur
bemanning: 13-32 personen
Regenboogstrijder
Op alle schepen van Greenpeace is een opvallende regenboog geschilderd. Sommige schepen heten ook werkelijk Rainbow. De naam Rainbow Warrior is afkomstig van een Noord-Amerikaanse indiaanse legende: als de mens de wereld dreigt te vernietigen door zijn hebzucht zullen de regenboogstrijders –”Warriors of the Rainbow”– opstaan om de wereld te redden.
De eerste Rainbow Warrior is in 1985 gezonken na een aanslag van de Franse geheime dienst (DGSE). Het schip lag op 10 juli 1985 in de haven van Auckland om te protesteren tegen de kernproeven die de Franse regering hield op Moruroa, een atol in Frans-Polynesië.
Die actie was de Fransen een doorn in het oog. Zij zetten de ”Operatie Satanique” op touw. Medewerkers van de DGSE plaatsten twee bommen die een groot gat sloegen in de romp, waardoor de Rainbow Warrior snel zonk. Fotograaf Fernando Pereira, een Nederlander van Portugese afkomst, stierf daarbij toen hij trachtte zijn fotomateriaal te redden.
De toenmalige Franse president François Mitterrand had zelf toestemming gegeven voor de aanval die hij in het openbaar sterk had veroordeeld, zo bleek in juli 2005.
De tweede Rainbow Warrior, die op 10 juni 1989 in dienst trad, moet na 29 jaar steeds vaker aan de kant voor reparaties en kan in 2011 met pensioen. Dan levert scheepswerf Fassmer in het Duitse Berne/Motzen de Rainbow Warrior III op, precies op de 40e verjaardag van Greenpeace.
