Wie Wight zegt, zegt wandelen

Treintjes kijken hoort bij het Verenigd Koninkrijk. Zo ook op het Isle of Wight, al is de hoeveelheid spoorlijn er beperkt. Op station Havenstreet, het hart van het stoomtreinimperium, hebben de vrijwilligers daar geen last van. Oud en jong spelen hun spel bloedserieus. Toeristen zijn er goed mee. De winkel met spoorwegparafernalia in het stationsgebouw voorziet duidelijk in een behoefte.

Het Isle of Wight ligt 6 kilometer van de zuidkust van Groot-Brittannië, pal onder de havenstad Southampton. Het is het grootste Britse eiland: 37 kilometer lang, 21 breed. Tussen Wight en de vaste wal liggen de drukbevaren Solent en Spithead. Vanuit Portsmouth vaart rederij Wightlink naar Fishbourne en terug, vanuit Southampton onderhoudt Red Funnel de veren richting East Cowes en Cowes. Wightlink verzorgt verder onder meer de lijn Lymington-Yarmouth en een catamarandienst vanuit Porthmouth op de badplaats Ryde. Voor Nederlanders is Porthmouth-Fishbourne de meest logische verbinding. De imposante Spinaker Tower bij de haven op het vasteland is altijd goed voor fraaie foto’s. Vanaf Wight gezien blijft de toren het perfecte oriëntatiebaken.

Helling trekken
Wie de fijne kneepjes van het helling trekken wil leren, kan op Wight prima terecht. Voor zelfstudie in scherp afdalen trouwens ook. Bijvoorbeeld in Ventnor, kustplaats in het zuidwesten met als bijnaam ”Madeira van Engeland.” Het stadje ligt in de vorm van een amfitheater tegen de kalkrotsen gevleid. Lang geleden brokkelde een enorme hoeveelheid kalk af en stortte in zee, waardoor de Undercliff ontstond. Daar zijn nu fossielenwinkeltjes en relatief goedkope eettentjes te vinden. Feitelijk loopt de Undercliff van St. Catherine’s Point -met bijbehorende vuurtoren- tot even voorbij Ventnor, alles bij elkaar wel zo’n 7 of 8 kilometer.

Het victoriaanse Ventnor ontwikkelde zich tot geliefde badplaats, met prachtige hotels waarvan de kamers aan de zeezijde ”stunning views” bieden op het Kanaal. Daar varen de cruiseschepen af en aan. Die zijn ook prachtig gade te slaan vanaf het terras -upper deck, lower deck, naar analogie van een piratenschip- van The Spyglass Inn.

De keerzijde van die beschutte ligging in een heuvelkom is wel dat de wegen soms ongekend klimmen of dalen. Een scherpe linkerbocht met een hellingspercentage van 25 procent -25 procent!- is een ervaring die je niet licht vergeet. Maakt de auto een scheve koprol of rolt-ie niet? En: Help, komt daar ook nog een tegenligger? Eén troost: met wat studie van de wegenkaart valt dit parcours eenvoudig te omzeilen.

Zoals het was
Kliffen, kabels en liften, ze vormen samen een rode draad van dit bijzondere stukje „England as it used to be”, Engeland zoals het vroeger was. Vijftig jaar geleden, honderd jaar geleden? Mark Tuckey, een voordrachtskunstenaar die in de hoofdstad Newport de zogenoemde ”ghostwalks” leidt, roept telkens als de groep oversteekt: „Mind the horses and the carriages!” Alsof zijn gasten zomaar onder het rijtuig zullen belanden. Bij het legendarische Osbourne House, de zomerresidentie van koningin Victoria die niemand mag overslaan, is dat gevaar overigens niet denkbeeldig.

Grappig, op het kiezelstrand van Ventnor oefenen jongens voor een videocamera allerlei gewaagde sprongen en intimidatietechnieken. Later in Newport blijken zij te zijn ingehuurd om met hun capriolen de enge verhalen van Tuckey op te leuken. Mark Tuckey, die met hoge hoed, rotting en lantaarn zijn gasten voorlicht over de duistere tijden van weleer: vol met leprozen, pestuitbraken, dronken zeelui en soldaten en niet te vergeten de pillendraaiers die er niet tegenop zagen de zieken op te zadelen met konijnenkeutels in suikerwater.

Walking Festival
Wie wandelen zegt, zegt Wight, al horen fietsen, golf, vogels spotten, watersport en strandplezier net zo vanzelfsprekend bij het eiland. Cowes, Bembridge en Yarmouth zijn watersportcentra, er ligt een meer dan 100 kilometer lange bewegwijzerde fietsroute om het eiland en Toerisme Wight heeft een boekje met fietsroutes van verschillende lengte en zwaarte klaarliggen.

Maar wandelen lijkt toch favoriet en echt niet alleen tijdens het beroemde Walking Festival in mei, wanneer honderden, nee duizenden wandelaars zich voegen in paden die soms samenvallen met het Coastal Path. Dat is de gemarkeerde langeafstandsroute om het hele eiland die door velen in een dag of zes wordt bedwongen. Zonder gedetailleerde routebeschrijving gaat dat niet, want dan neem je gauw een verkeerde afslag en kost de terugkeer een uur of meer extra. Bewezen!

De Tennyson Down Walk is een geliefd parcours, zo blijkt bij aanmelding. Tientallen deelnemers verzamelen zich op de parkeerplaats die begin- en eindpunt is van een urenlange zwerftocht tussen The Needles en Freshwater Bay, beide gelegen op het zuidwestelijkste Wightpuntje. Shawn Adams en Paul Davies van The National Trust tonen zich puike gastheren die alle bijzondere akelei-, orchidee- en gentiaansoorten moeiteloos vinden en benoemen. De oh’s, ah’s en „ow, how lovely’s” zijn niet van de lucht. Elke raaf of slechtvalk die zich vertoont, krijgt ook alle aandacht.

Dan wijst iemand Adams op de lange scheuren in de witte rotsen, sommige wandelaars zijn op slag nerveus. Want waarom zouden die enkele tientallen meters kalkformatie tussen scheur en afgrond stand houden? „Geen paniek”, zegt Adams, uit de streek afkomstig. „Die scheuren zaten er al toen ik klein was. Elk jaar worden ze gecontroleerd.” Voor de bruine kliffen voorbij Freshwater geldt een ander verhaal. „Die eroderen 2 meter per jaar.” Bij een parkeerplaats langs de kustweg richting het oosten is dat goed te zien. De auto’s van de kitesurfers staan gevaarlijk dicht bij de rafelrand, die jaarlijks een eindje landinwaarts opschuift. Maar dat komt natuurlijk doordat kitesurfers sowieso graag grenzen opzoeken en verleggen.

Meer informatie: tel. 0044-(0)1983-823099 (Isle of Wight Council) en www.islandbreaks.co.uk. Idem tel. 0118-422433 (House of Britain) en www.houseofbritain.nl. Voor Porthmouth-Wight zie www.wightlink.co.uk.

---

Verplichte eilander kost

Whippingham. In dit plaatsje, iets ten zuiden van East Cowes en Osbourne House, ging koningin Victoria vaak ter kerke. Haar man Albert ontwierp het bedehuis. St. Mildred’s Church was in 2007 helaas „under repair.” Jammer, maar daar wordt zij alleen maar mooier van. In 2008 zijn ze vast en zeker een heel eind opgeschoten. Een mooie wandeling in de buurt is er altijd.

Chain ferry. East Cowes en Cowes, aan weerszijden van de monding van de Medina. De twee zijn verbonden door een veerboot die zichzelf langs een ketting naar de overkant trekt. Het stadje Cowes is wereldberoemd vanwege zijn regatta’s: zeilwedstrijden om en nabij Wight. De veerboten van Red Funnel varen af en aan. Een van de grootste jachthavens van Europa? ’t Zou zomaar kunnen.

Yarmouth. Op de pier van Yarmouth toont een gelooide visser -vandaag zonder bovengebit- een zieltogende zeebaars. „Vier grote gooide ik terug, dit kleintje is m’n ontbijt voor morgenochtend.” Achter de parkeerplaats ligt een fraai estuarium met een oude fabriek die inspireert tot het schrijven van spookverhalen. En Gossip Café mag niet worden vergeten: vlak achter het ticketkantoor van de firma Wightlink.

The Needles. Samen met The Needles Old Battery een machtige attractie op de uiterste zuidwestpunt. Als reusachtige haaientanden steken de kalkstaketsels uit de zee omhoog. The Needles Old Battery is een kustverdediging uit de tijd van Napoleon die ook in de laatste wereldoorlog dienstdeed. Afdalen via een nauwe wenteltrap, gangen door en: wauw! The Needles in hun volle glorie.

Rigid Inflatable Boat. Schipper Phil Keen is van het type onderkoeld. „Sla ik overboord, dáár zit de alarmknop.” Windkracht 6, da’s helaas „too rough” om The Needles buitenom te bereiken. Eerst van bakboord de volle laag, dan van stuurboord een grondzeetje. Wat is onder, wat is boven? Het zoute water bereikt de navels, ondanks de stoere overlevingspakken. Zie www.boat.charters.uk.com.

Osbourne House. De oude zomerresidentie van koningin Victoria, iets ten zuiden van East Cowes. Ook hier hielp prins Albert bij het ontwerp. De Royal en de State Apartments zijn te bezichtigen. Over het terrein rijden paardenkoetsjes en een trammetje. Swiss Cottage en de victoriaanse badkoets zijn op die manier ook voor mindervaliden bereikbaar. Het kasteel vraagt ruim tijd: Britten hebben véél vragen.

Roman Villa. Aan de A3055 van Sandown naar Ryde ligt bij Brading de zogeheten Roman Villa. Wight was een uithoek van het Romeinse Rijk. In 1879 ontdekten spelende kinderen de resten van een Romeins complex. In de vierde eeuw ging de villa ten onder, maar de voorloper van de moderne vloerverwarming bleef puntgaaf bewaard. Zelden zo’n fraai vormgegeven bezoekerscentrum gezien.

Carisbroke Castle. Een van de mooiste kasteelruïnes van het Verenigd Koninkrijk. Onvergetelijke attractie, alleen al vanwege de ezels die in een enorme tredmolen lopen en op die manier water putten van tientallen meters diepte. Hoezo dierenbeulen? De vier getrainde ezels -Jim Bob, Joseph, Jack en Jill- vechten bijna om een plaatsje in het rad. Een dag geen rondjes gelopen is een dag niet geleefd.

Freshwater Bay. In toeristische termen heet dat een schilderachtige of intieme baai. Mét kiezelstrand en imposante krijtrotsformaties. In de nabijgelegen Dimbola Lodge is een permanente expositie over het leven en werk van de fotografe die de victoriaanse portretfotografie uitvond en lang praktiseerde: Julia Margaret Cameron. Virginia Woolf, Charles Darwin, wie kreeg ze níét voor haar camera?

SeaFrance

Het Verenigd Koninkrijk is behalve door de Kanaaltunnel eenvoudig te bereiken via veerboten vanuit Calais en Duinkerken. SeaFrance opereert in de Kanaalmarkt sinds 1996, als doorstart van de vroegere maatschappij SeaLink. De luxe ferry’s Berlioz, Rodin, Cézanne en Renoir steken de brede vaarweg vijfmaal daags over. De Manet en de Nord-Pas de Calais doen dat met louter vracht één of twee keer minder. Het aandeel van SeaFrance op de route beliep in 2007 ongeveer 15 procent.

Zie www.seafrance.com voor tarieven, aanbiedingen en arrangementen.