Vreemdelingschap

En weer beseffen dat al die prachtige kerken verwijzen naar een lange traditie van christendom. Wie daar geen oog voor heeft, moet nodig eens naar de Borobudur op Midden-Java, een boeddhistisch bouwwerk uit de 8e eeuw na Christus. Deze tempel beklimmen is lopen op een bruidstaart. Ieder rondje omhoog symboliseert volgens het boeddhisme een verdere onthechting van het aardse leven. Een oorlogsmonument is het ook, want het herinnert aan de eeuwenlange strijd tussen religies: hindoeïsme, boeddhisme en islam.

En die strijd woedt nog nu orthodoxe moslims hun ambities opnieuw willen realiseren. Met VVV-ogen bekeken mag dit een fantastisch kunstwerk zijn, geestelijk bezien is het een monstrum. Je zult er als christelijke gemeente maar tegenaan kijken. En de christenen op Java doen dat. Want voor hen zijn er geen majestueuze kerken als steuntje in de rug die verwijzen naar een christelijk verleden. Maar slechts boeddhatempels achter en moskeeën voor hen. Dat is pas vreemdelingschap: als het verleden je vreemd is en de toekomst vijandig. Wat overblijft om daarin te overleven, is steile afhankelijkheid van God.