Uitleg: Dekker als theïstisch evolutionist

Hoe dacht Dekker vroeger over het ontstaan van de aarde?
In het boek "Geleerd en gelovig" dat begin december verschijnt, zet Dekker de zoektocht uiteen die hij doormaakte tijdens zijn studietijd. „Als kind van mijn tijd was ook ik gevangen in de spagaat dat het kiezen was tussen twee opties: de wetenschappelijke ”grand story of life” van een spontane, toevallige ontwikkeling van oerknal tot mens, of een christelijk alternatief dat uitging van schepping door God.” Hij kon echter van meet af aan slecht uit de voeten met de gedachte dat de aarde slechts 6000 jaar oud zou zijn.

Wat houdt Intelligent Design in?
Na een periode van twijfel en zoeken belandde Dekker omstreeks 2000 bij een nieuwe stroom Amerikaanse literatuur rond ID. „Dat is de idee dat er een ontwerp ten grondslag ligt aan de natuur, met auteurs als biochemicus Michael Behe en wiskundige Bill Dembski. Door mijn lees- en denkwerk was ik langzaam al tot de conclusie gekomen dat er iets als een intelligentie, een ontwerp aan de wereld ten grondslag ligt, en dat niet alles aan toeval valt toe te schrijven.”

Terwijl Darwin van mening was dat het leven op aarde ontstaan is door een blind selectieproces, zijn ID-aanhangers ervan overtuigd dat veel complexe mechanismen in de natuur daarmee niet te verklaren zijn. Er moet dus een intelligente ontwerper zijn en ook Dekker veronderstelde dat je zo’n ontwerp zou kunnen bewijzen. Daarin raakte hij echter teleurgesteld.

Wat is het verschil met theïstische evolutie?
Inmiddels noemt Dekker zich een theïstische evolutionist. „God is Schepper en Zijn scheppingswerk heeft Hij voltrokken door middel van evolutionaire processen.” De gegevens uit de genetica wijzen erop dat allerlei soorten mensapen van een gezamenlijke ouder afstammen. Samen met andere constateringen heeft dat Dekker ervan overtuigd dat het leven is ontstaan door geleidelijke evolutie. Hij beschouwt God wel als Schepper, maar niet als Ontwerper, want in de ogen van Dekker kiest God ervoor om grotendeels via secundaire oorzaken te scheppen, volgens processen die voldoen aan natuurwetten.

Wat zijn de consequenties hiervan voor de visie op het ontstaan van de mens?
De visie van Dekker heeft gevolgen voor zijn interpretatie van de eerste Bijbelhoofdstukken. Die beschouwt hij als symbolisch en literair. Hij ziet de mens als afstammeling van een mensaapachtige voorouder. „Wat uiteindelijk de mens mens maakt, is dat God juist dit wezen heeft uitgekozen om een communicatieve relatie mee aan te gaan. Ik stel me voor dat een primitieve hominide als stof diende voor de schepping van de mens, de Adam.”

Hoe hij dat historisch moet plaatsen weet hij ook niet precies. „Een scenario dat compatibel is met alle wetenschappelijke en Bijbelse gegevens is dat God in Zijn wijsheid en genade op een gegeven moment in de geschiedenis heeft besloten ”het project mens” te starten, waar Hij Zich voor het eerst persoonlijk openbaarde aan twee van Zijn schepselen, Adam en Eva, die de eerstelingen waren die een relatie konden aangaan met hun Schepper God.”

Dekker realiseert zich dat daarbij allerlei vragen overblijven, zoals de vraag hoe het zit met de erfzonde, het karakter van Christus’ verzoeningswerk en de historiciteit van de toren van Babel, de zondvloed en de lange leeftijden van de aartsvaders.

Toch is hij ervan overtuigd dat dit de beste wijze is om wetenschap te laten harmoniëren met de Bijbel. „Immers, als er een conflict lijkt te zijn tussen het scheppingsverhaal en wat wij uit wetenschappelijke waarneming van de natuur concluderen, dan geloof ik dat we óf onze wetenschap foutief interpreteren óf de Bijbel foutief interpreteren, want de God van het Woord is dezelfde als de God van de wereld.”

De verschuiving van Dekker is opmerkelijk. Hij was in 2005 het boegbeeld van de discussie over de plaats van ID in het biologie-onderwijs naast het evolutionisme. Toenmalig minister van Onderwijs Van der Hoeven besteedde er op haar weblog ook ruime aandacht aan.