Tussen wijnkelders en wandelpaden

Pittoreske dorpjes zoals Ehnen, Remich, Wellenstein en Grevenmacher hebben zich vastgezogen op de krijthellingen, hun voeten steevast aan de oever van de Moezel. In het midden ligt Wormeldange, waar de meertonige torenklok zijn bewoners nog elk kwartier bij de tijd houdt en om zes uur ’s morgens de nieuwe dag uitgebreid bezingt. Het Moezeldal biedt de toerist geen kastelen of kathedralen, wel wijnkelders en wandelpaden.

De toeristenstroom buigt bij Bastogne af naar Klein Zwitserland: Clervaux, Vianden en Echternach; de liefhebber rijdt door naar het wijndal dat loopt van Wasserbillig tot Schengen. Wie van beide walletjes wil eten boekt gewoon een Bed & Breakfast bij Joy’s in Berbourg (00352-710374) en kan met zijn rugzak de noordelijke bergen intrekken en met zijn fiets de Moezelroute peddelen van Wasserbillig naar het mondaine kuurplaatsje Mondorf les Baines. Voor de terugweg hebben de Duitsers, aan de overkant van de Moezel, een fietspad aangelegd.

Het Moezelgebied was al begeerd door de Romeinen, die er de wijnbouw introduceerden. Later werd de wijndruif een twistappel tussen Europese vorstenhuizen. Totdat het groothertogdom in 1876 zelfstandig werd en bleef; met een eigen vorstenhuisje, vlag, volkslied, regering en leger. Alles klein, maar heel compleet. Het land biedt nu zelfs gastvrij onderdak aan de Europese regering.

Die gastvrijheid had vroeger nog een prijskaartje. Schepen waren welkom op de Moezel, maar ter hoogte van Grevenmacher lag een ketting in de rivier en aan de oever stond het potje voor de tol. Het nabijgelegen machtige Trier pikte het niet en een afdoende kettingreactie was het gevolg.

Wandeling
Een smal pad voert vanuit Grevenmacher omhoog de wijngaarden in. Het witte, met zwart leisteen gedekte kapelletje vormt het beginpunt van een wandeling langs de hellingen. Het kerkje laat zich alleen bezichtigen door plexiglas. Als je ogen gewend zijn aan het duister zie je het roodstenen kruis staan. Met de boot vanuit Trier aangevoerd, maar volgens de legende zwom het kruis zelfstandig de rivier over; tot drie keer toe zelfs. Een mirakel, wonderlijk genoeg om er een kerkje omheen te bouwen.

Van bovenaf gezien blijken de kronkelige straatjes van Grevenmacher ineens te passen in een patroon van vierkanten, zoals de Kelten het al bedoelden. De wachttoren van de vesting is nu kerktoren.

De druivenpluk is in volle gang en scholieren snijden -als onderdeel van hun buitenschoolse opvoeding- de vruchten los. Hier beginnen de druiven hun reis naar de wijnfles. Slechts enkele tientallen meters verder, op een onbeduidend grasveld, werd vroeger het leven van onverlaten afgesneden. Het galgenveld beleefde lang geleden een onbewust hoogtepunt toen de laatste heks van Europa daar ter dood werd gebracht.

Rond de schlucht, een drooggevallen stortbeek die zijn weg naar de Moezel zoekt, is het oerbos ongerept. In de wat schemerige lichtval bungelen sinister de lianen van de wilde wijnstruiken. Aan het eind van het pad gloort weer licht. De zon schijnt er uitbundig op de krijtrotsen, die hun warmte -soms oplopend tot 70 graden- afgeven aan de omgeving. De druif vaart er wel bij, de hagedis koestert zich erin. Hier, op de grens van licht en donker, in de rotsen, woonde anderhalve eeuw geleden blinde Thijs. Hij gaf Luxemburg zijn eigen taal en volksliederen.

Meer informatie: Luxemburgs Verkeersbureau, Nassaulaan 8, Den Haag, 070-3649041 en www.ont.lu.

Moezelwijnen

Geen processie, geen optocht, geen toespraken. Toch is het precies honderd jaar geleden dat de Amerikaanse druifluis de wijnbouw in de Moezelstreek vernietigde. De wijnstok verrees uit de as, inmiddels zijn er druivenstruiken die hun wortels 30 meter in de grond hebben geslagen en door het plafond van de wijnkelders van St. Martin heen komen.

De Luxemburgse wijngaard is 1300 hectare groot en levert gemiddeld 14,2 miljoen liter beste wijnen op. Het klimaat is geschikt voor een late oogst, waaruit zelfs stro- en ijswijnen gemaakt worden. Is de Rieslingdruif het bekendst, inmiddels werkt de wijnbouwer met een negental verschillende druivensoorten. De cremants, bruiswijnen, werden vroeger onder de naam champagne verkocht, nu hebben ze een eigen naamsbekendheid. De wijnkelders van Bernard Massard, de Cooperatie en St. Martin zijn opengesteld voor het publiek. Een bezoek aan de Caves St. Martin in Remich, waar de Nederlander Ton van Loenen 2 kilometer keldergang plezierig volpraat, kan gecombineerd worden met een niet te dure maaltijd in het bijbehorende restaurant.

Meer informatie: www.bernard-massard.com; www.luxembourg.co.uk/stmartin.html; www.vins-cremants.lu.