Tuinieren tegen stress

Dat de natuur een rustgevende werking heeft op de menselijke geest was al langer bekend. Wetenschappelijke bewijzen ontbraken echter nog. Dr. Agnes van den Berg en Mariëtte Custers van Alterra, een onderdeel van Wageningen Universiteit, voerden daarom twee experimenten uit waarbij ze de hoeveelheid cortisol in speeksel bepaalden. Dit stresshormoon wordt in bedreigende situaties in verhoogde hoeveelheden geproduceerd. Het verhoogt de glucoseconcentratie in het bloed en onderdrukt het afweersysteem. Alle energie wordt gereserveerd om te vluchten of te vechten.

Wordt een situatie weer als veilig ervaren, dan neemt de stress doorgaans af. Als de dreigende omstandigheden aanhouden, kan dit leiden tot overspannenheid, depressie en hart- en vaatziekten.

Tuinieren bevordert het herstelproces, zo vonden Van den Berg en Custers tijdens een proef waaraan dertig leden van een volkstuinvereniging meededen. Na een flinke dosis spanning ging de helft van de tuinders een halfuur aan de slag in de moestuin, de andere helft mocht lezen in een tijdschrift. Metingen van het cortisolgehalte in het speeksel wezen uit dat de hoeveelheid stresshormoon bij de schoffelaars veel sterker was afgenomen dan bij de lezers.

Bij bejaarden die een spelletje deden in een zorgcentrum met veel planten en bloemen deed zich vervolgens hetzelfde verschijnsel voor. Bij ouderen die hetzelfde spel deden in een sober ingerichte ruimte nam de hoeveelheid stresshormoon niet af.