CHICAGO – Patiënten met diabetes type 1 die een experimentele stamcelbehandeling ondergingen, hoefden daarna jarenlang weinig of geen insuline meer te spuiten. Dat schrijven onderzoekers in het medische vakblad The Journal of the American Medical Association, JAMA.
Het onderzoek betrof jonge mensen van 13 tot 31 jaar bij wie de ziekte diabetes type 1 kort daarvoor was vastgesteld. Bij deze personen valt het afweersysteem de eigen insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier aan en vernietigt ze. De patiënt moet daardoor levenslang insuline spuiten.
Gisteren meldde een Amerikaans-Braziliaans onderzoeksteam in JAMA dat ze 23 patiënten hebben behandeld met stamcellen uit hun eigen beenmerg. Na transplantatie van de stamcellen hadden twintig van hen minder of helemaal geen insuline meer nodig omdat hun lichaam het hormoon weer in meer of mindere mate aanmaakte.
Twaalf patiënten konden na de stamceltransplantatie één tot vier jaar zonder insuline-injecties. Acht personen moesten al snel weer gaan spuiten, maar konden met lagere doses toe dan voorheen. Drie patiënten reageerden niet op de behandeling.
De onderzoekers pasten de stamceltransplantatie toe in een poging de aanval van het immuunsysteem op de insulineproducerende cellen een halt toe te roepen. Bij diabetes type 1 ontstaat de afweerreactie veelal tijdens de kinderjaren of in de puberteit.
Het team waarschuwt in zijn publicatie dat de transplantatiebehandeling met stamcellen waarschijnlijk alleen werkt bij mensen waarbij type 1-diabetes net is vastgesteld. Ze verwachten dat het immuunsysteem binnen drie maanden al zo veel schade heeft aangericht aan de insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier dat deze niet meer te redden zijn.
Twee jaar geleden publiceerden de onderzoekers al resultaten van een eerste kortetermijnstudie met de stamceltherapie bij een kleine groep patiënten. Inmiddels toont dit uitgebreidere onderzoek aan dat de behandeling ook op langere termijn succes kan hebben.
Voor mensen met diabetes type 2 –oftewel 90 procent van de suikerpatiënten– heeft de stamceltransplantatie geen therapeutisch voordeel. Mensen met deze vorm van diabetes, die vaak samenhangt met (extreem) overgewicht, maken nog altijd zelf insuline aan. De lichaamscellen die glucose uit de bloedbaan opnemen, zijn echter minder gevoelig geworden voor de stof, waardoor deze patiënten met een verhoogd bloedsuikergehalte kampen.
In Nederland hebben zo’n 75.000 mensen diabetes type 1. Type 2 is vastgesteld bij zo’n 585.000 patiënten.
De ziekte kan op lange termijn leiden tot blindheid, hart- en vaatziekten en dementie.
