Baruch voerde van 19 tot 22 april 2009 een proef uit om vrachtwagentrailers per schip over de Waal vanuit Rotterdam naar Tiel te transporteren en daarvandaan de route te vervolgen naar Hoorn. „De route naar Tiel ontlastte de A15; de keuze voor Hoorn had te maken met de stroom van bouwmaterialen die we in de toekomst verwachten voor die regio”, aldus Baruch.
De proef slaagde boven verwachting. De testvaart bracht de afstand die vrachtauto’s afgelegd zouden hebben terug met 3805 kilometer. „De dagelijkse file op de A15 zou daarmee 1 kilometer korter zijn geworden”, rekent Baruch voor.
„Zouden we dit met één schip een jaar lang volhouden, dan leggen de vrachtwagens 1,3 miljoen kilometer minder af over de weg. Dat scheelt 260 kilometer file op jaarbasis.”
De milieuvoordelen van het vervoer over water zijn zo mogelijk nog indrukwekkender. De geluidsbelasting voor omwonenden daalde met ruim 11 decibel. De uitstoot van CO2 en van stikstofoxiden halveerde bijna. De uitstoot van fijnstof lag echter wel iets hoger. „Maar omdat de binnenvaart sinds 1 januari 2010 zwavelarme diesel moet gebruiken, zal de uitstoot van fijnstof en zwaveldioxide nu ook gunstiger uitpakken dan die van het vrachtverkeer”, verwacht Baruch.
Een vervolg liet even op zich wachten. „De economische crisis maakte het vervoer per schip fors duurder dan via de snelweg”, verklaart Baruch. „Nu trekken de vrachtprijzen weer aan en wordt het schip interessanter.”
De Verkeersonderneming Rotterdam bereidt nu een dagelijkse lijndienst voor over de Waal, van Rotterdam naar Tiel en andersom. Die moet dit jaar nog van start gaan.
De Betuwelijn is voor de Verkeersonderneming geen optie. Treinen benaderen volgens de verkeersadviseur de betrouwbaarheid van een schip bij lange na niet.
Bedrijven zoals containerreus P&O Ferries, vrachtvervoerder Stena Line, brandstoffentransporteur Schenk, pakketvervoerder DHL en grootgrutter Albert Heijn hebben hun interesse al getoond voor vervoer over water, weet Baruch.
„Het past in hun plaatje van maatschappelijk verantwoord ondernemen: ze willen hun duurzame imago versterken. Ook anticiperen ze hiermee op de verwachte extra files op de A15, als die de komende jaren op de schop gaat. Bovendien hebben ze de mogelijkheid om hun logistiek aan te passen aan de laad- en lostijden in Tiel en Rotterdam.”
Voordat het zover is, moet in Tiel nog wel een en ander aangepast worden. In bedrijvenpark Medel II komt een nieuwe loswal van de Tielse Loswal Combinatie. Bovendien moeten nog twee schepen voor de lijndienst worden gebouwd, somt Baruch op.
Hij zou de lijndienst vervolgens willen uitbreiden naar Hoorn en Venlo. „Dromen mag altijd. Ik zou het geweldig vinden als we dat voor elkaar zouden kunnen krijgen.”
Lijndienst
In Rotterdam zetten transporteurs hun trailer voor 18.00 uur klaar. Het schip voor roll-on-roll-offvervoer (RoRo) van RoRo Rhineservices legt met de kop naar de kade aan. Vanaf de kop laat het vaartuig een brug zakken op de wal. Een terminaltrekker rijdt de trailers een voor een naar binnen, waarbij een gedeelte onder dek wordt geparkeerd en een gedeelte bovendeks. Het laden van één trailer kost vijf minuten. In totaal vinden op het schip 34 trailers een plaats, in combinatie met een duwbak zijn dat er 71.
’s Nachts vaart het schip vanuit Rotterdam naar Tiel, waar het vroeg in de morgen aankomt. Vanaf 6.00 uur staan de trailers klaar op de kade. Trucks rijden de trailers naar de plaats van bestemming.
Het schip vaart verder naar het Duitse Mannheim, waar het stukgoederen, zoals tractoren van John Deere, ophaalt voor Rotterdam. ’s Avonds komt het op de terugweg rond 18.00 uur in Tiel aan. Intussen hebben transporteurs andere trailers klaargezet. Het vaartuig laadt ze op en brengt ze in Rotterdam.
Arne Baruch van Rijkswaterstaat stelt dat de schepen voorlopig nog geen versproducten zullen transporteren. „De mogelijkheid is wel aanwezig. Koeltrailers kunnen aangesloten worden op stekkerdozen op het schip.”
Cijfers
vrachtverkeer scheepvaart
Uitstoot stoffen in gram per vervoerde ton vracht per kilometer
koolstofdioxide 100,00 55,00
stikstofoxiden 0,72 0,39
fijnstof 0,015 0,018
Vermindering geluidsbelasting in decibel bij percentage bezetting schip
40 procent 0 -9
60 procent 0 -11
80 procent 0 -12
100 procent 0 -13