Wandelen langs een Gelders beekje is niet saai. Zeker al sms’end en bellend niet. Tussen het gehucht Huppel en Winterswijk zette het waterschap Rijn en IJssel (WRIJ) een sms-wandelroute uit. De stilte van het bos wordt regelmatig doorbroken door een doordringend sms-signaal. Waardevolle informatie, die de tocht nog aantrekkelijker maakt, verschijnt op het scherm. „Afzender WRIJ.”
”Sms wrij gs01 naar 3699”, staat op het paaltje. De route is nog maar een paar honderd meter oud als blijkt hoe sms-wandelen werkt. Langs de route door het gebied van de Groenlose Slinge en andere beken staat een tiental paaltjes met daarop een vergelijkbare tekst. Het opvolgen van de eerste opdracht boekt snel resultaat: „Als er te veel water door de Ratumse Beek stroomt, knijpt de stuw het teveel aan water af. Het overtollige water komt in een retentiebekken terecht. Afzender WRIJ.”
Het is maar even later als paaltje twee opduikt. De Ratumse Beek stroomt langs een roodachtig zandpad. Aan de waterkant staan elzen. Een deel van de wortels ligt bloot. „Het houdt de oevers op hun plaats”, legt de routebeschrijving uit. Een eekhoorn schrikt van de voorbijkomende wandelaar en vlucht tussen de klimop die tegen stam van een dikke eik groeit. De binnenkomende sms wijst op de vistrap die ervoor zorgt dat vissen verder kunnen zwemmen, ondanks het hoogteverschil.
Even verder voert de route een beukenbos in. De bomen beginnen uit te lopen en zijn mooi lichtgroen gekleurd in de zon die af en toe door de wolken breekt. De stilte doet weldadig aan. Een Vlaamse gaai is minder blij met de sms’er, maar de beek kabbelt rustig door. Paaltje drie is in zicht. Zorgen om het beltegoed worden groter. Het blauwe bordje op het paaltje meldt weer een code. Ook is het steeds mogelijk met de code een ”a” mee te sturen; dan wordt er gebeld en is een audiofragment te horen met nog meer informatie dan in de sms.
Bypass
Al snel houdt het bos weer op. De route is veelzijdig: bos, akkers en water wisselen elkaar af. Net voor de bebouwde kom van Winterswijk slaat de route rechtsaf over een mul zandpad dat bos en een pas geëgde akker scheidt. Rechts kraakt een oude bloesemdragende boom in de wind. De wandelaar arriveert bij de Slinge.
De Slinge wordt snel breder en doorsnijdt hier het vlakke Achterhoekse landschap. Twee kilometer lang voert het pad over de linkeroever van de gekanaliseerde beek. Waar de Slinge 50 centimeter valt, zorgt een bypass dat ook vissen deze hobbel kunnen nemen. „Je zou zeggen dat er vissen in deze vistrap zitten”, zegt een jonge hengelaar. „Maar ze bijten niet.” Hij beproeft zijn geluk maar elders.
De route is ongeschikt voor kinder- en invalidenwagens, meldt de beschrijving. Nu het een tijdje droog is geweest, is het pad vrij hard. Maar egaal is het zeker niet. Waterdichte schoenen zijn zelfs nodig, is het advies; sommige stukken kunnen erg nat zijn.
Naast de Groenlose Slinge slingert de oude evenknie ervan. Vier doordringende piepgeluiden laten weten dat sms nummer zeven binnenkomt en het beltegoed nog verder is gedaald.
Tussen de twee beken ligt een moerassig stukje land. Een vennetje in het midden, omgeven door dorre rietpluimen. Rode, bruine en oranje mossen waartussen frisgroene plantjes uitspruiten, maken het geheel tot een plaatje.
Melktap
Ter hoogte van de Goorsteeg gaat de route aan de andere kant van de beek weer terug. Het waterschap en de plaatselijke boer beconcurreren elkaar halverwege de route met de mogelijkheid de benen te strekken. De boer doet het met een melktap en wat plastic tuinmeubelen. „Verse boerenmelk. Eén beker melk kost 25 eurocent. Het automaat wisselt niet.” Het waterschap biedt een gloednieuw houten onderkomen met robuuste tafel, een bankje en een afvalbak.
Een kilometer lang voert de route langs de andere oever van de beek. Dan splitst de stroom in tweeën. De Groenlose Slinge stroomt rechtdoor. De Beurzer Beek gaat linksaf. „De Groenlose Slinge dient als extra wateropvang voor de Beurzer Beek”, meldt het waterschap per sms.
De wandeling gaat verder langs de laatste stroom. Op driekwart van de route staat paaltje tien. Zou er nog beltegoed genoeg over zijn? „De eeuwenoude boerderij Loytinck werd een nieuw landgoed, waarin de Groenlose Slinge en de Beurzer Beek zich prima thuis voelen”, zegt het laatste digitale bericht.
Na het oversteken van deze zijtak van de Groenlose Slinge gaat de route via het oude Karkpad naar de recreatieplas ’t Hilgelo. Aan de andere kant van de plas staat een 150 jaar oude molen, de Sevink Mölle. Als de waterlijn van de plas links ligt, is het eindpunt van de 10 kilometer lange route in zicht. En het beltegoed is waarschijnlijk echt op.
Achteraf blijkt dat het beltegoed op peil is gebleven. Het versturen van de codes, het ontvangen van de sms’jes en zelfs het luisteren naar de audiofragmenten kost niets.
Ook de route langs de Groenlose Slinge wandelen? Vraag het routeboekje aan via www.wrij.nl/voorlichting of bel naar het Waterschap Rijn en IJssel, 0314 369 369. De route is ook te verkrijgen bij het startpunt van de wandeling: Sevink Mölle, Meddoseweg 40, 7104 AA Winterswijk.
Waterschap laat beek weer meanderen
De Groenlose Slinge wandelde een eeuw geleden door het Achterhoekse landschap. ”Vrij meanderend” heet zoiets in vaktermen. Het waterschap Rijn en IJssel (WRIJ) wil deze vergane glorie weer terugbrengen.
De grilligheid van de beek was een plaag voor de landbouwer. Niet alleen door alle bochten en slingers, maar ook omdat het water in natte tijden maar moeilijk wegstroomde. Veel gronden waren een groot deel van het jaar te nat om te gebruiken voor landbouwproductie. Boeren hebben de Slinge in 1928 gekanaliseerd.
Later is nogmaals aan de beek gesleuteld, waardoor veel planten en dieren in aantal achteruitgingen of zelfs helemaal verdwenen. Het waterschap moet ervoor zorgen dat de Slinge weer een beek wordt waardoor planten en dieren zich verplaatsen, een zogenoemde ecologische verbindingszone.
Het WRIJ houdt zich ook bezig met het zuiveren van rioolwater. De sms-wandelroute loopt langs een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). „Soms kunt u hem ruiken”, waarschuwt de routebeschrijving. En inderdaad: de lucht rond de RWZI is niet de prettigste.
„In de Groenlose Slinge wordt afvalwater geloosd. Het waterschap gebruikt steeds de nieuwste technieken om dit water te zuiveren en de beek schoon te houden”, meldt de sms die binnenkomt bij paaltje vijf.
Of dat ook echt zo is, is de vraag. „Absoluut schoon”, zegt de routebeschrijving. Toch heeft de stroom uit de RWZI een donkerder kleur.
Wandelen met een echte gids
In de Achterhoek is meer te doen dan alleen wandelen. Een greep uit de mogelijkheden.
Ratumse steengroeve
Winterswijk is de enige gemeente in Nederland waar Muschelkalksteen aan de oppervlakte voorkomt en wordt ontgonnen. In 2008 heeft een vijftal excursies naar de steengroeve in Ratum plaats op de zaterdagen 19 en 26 juli, 9, 16 en 23 augustus. Entree is 8,50 euro per persoon. Museum Freriks, Groenloseweg 86, Winterswijk. Schriftelijke aanmelding is nodig bij het VVV in Winterswijk.
Stadswandeling Doetinchem
Elke zaterdag in juli en augustus onder leiding van een gids. De wandeling komt onder meer langs een muurhuisje en overblijfselen van de stadsmuur. Aanvang is om 14.00 uur vanaf de VVV-winkel in de Walmolen aan de IJsselkade 30 in Doetinchem. Deelnamekosten zijn 3,00 euro en 0,50 euro voor kinderen tot 12 jaar, www.vvvdoetinchem.nl.
Speeltuin Robbedoes
Aalten heeft een speeltuin speciaal voor kleine kinderen. Tijdens schoolvakanties is de speeltuin geopend van 10.00 tot 12.00 uur en van 14.00 tot 17.30 uur. Entree is 1 euro voor kinderen tot 16 jaar. Saksenstraat 19a, Aalten, www.speeltuinrobbedoes.nl.
Wijngaard De Beekerij
Voor de wijnliefhebber is Wijngaard De Beekerij in Groenlo een bezichtiging waard. Op 2 hectare worden de druiven voor tien verschillende wijnsoorten verbouwd. De toegang tot de wijnboerderij is gratis en mogelijk van maandag tot zaterdag van 14.00 tot 17.00 uur. Voor groepen vanaf acht personen biedt de boerderij speciale arrangementen, www.wijngaarddebeekerij.nl.
Kasteel Huis Bergh
Geschiedenis is te vinden in Kasteel Huis Bergh dat in het grensplaatsje ’s-Heerenberg staat. Van mei tot oktober is dit slot te bezichtigen tussen 12.30 en 16.30 uur. Entree is 7,50 euro en 4,50 euro voor kinderen, www.huisbergh.nl.
