18-12-2009 10:53
| Drs. H. D. Keus-Jonker
Vraag: Wanneer kunnen kinderen leren bidden en hoe? Hoe denkt u trouwens over bidden en danken bij een maaltijd buitenshuis? De omgeving is vaak rommelig en er staat niet zelden harde muziek aan. Wat is het meest eerbiedig?
In de christelijke opvoeding neemt het gebed een belangrijke plaats in. Zoals de mens de adem nodig heeft om te leven, zo is het gebed onmisbaar voor het leven met de Heere God. Het gebed is tevens een machtig wapen tegen de duivel, de wereld en ons eigen vlees. Het is dan ook van het allergrootste belang dat kinderen leren bidden.
De mogelijkheid tot bidden komt van God. Hij nam in Zijn spreken en in het zenden van Zijn Zoon het initiatief. De mens mag, vervuld met diepe eerbied, tot die hoge en heilige God bidden door in het geloof op Christus te zien. Dat is een grote genade.
Aangenaam
Mensen komen tot God in het besef dat ze zondaren zijn. Het gebed is de Heere aangenaam. In de Bijbel zegt God over Paulus: „Zie, hij bidt.”
Het gebed wordt in Zondag 45 van de Heidelbergse Catechismus genoemd als het voornaamste stuk van de dankbaarheid die God van ons eist. Door te bidden en te danken brengt de mens tot uitdrukking dat hij zich in alles afhankelijk weet van de Heere.
Nu heerst er nogal eens de opvatting dat ouders pas met bidden kunnen beginnen wanneer kinderen „tot hun verstand zijn gekomen.”
Dit is een misvatting. Al heel jong leren kinderen gewoonten. Bijvoorbeeld wanneer ouders voor het slapengaan de handjes van hun kind samen nemen en een kort gebed uitspreken. Na verloop van tijd doet het kind vanzelf de handjes al samen. Op deze manier gebeurt dit ook bij het gebed aan tafel. Zo ervaart het kind wat bidden is en dat bidden een wezenlijk bestanddeel is van het gezinsklimaat.
Al heel jong kunnen ouders hun kinderen bij het gebed betrekken. Vaak is het eerst alleen maar door hen het woordje ”amen” te laten nazeggen. Later komen er steeds meer woorden bij totdat ze het hele gebedje „Heere zegen dit eten om Jezus’ wil. Amen” bij de maaltijd kunnen opzeggen.
Door voor- en naspreken leren kinderen snel eenvoudige gebeden. Een mooi gebed voor het slapengaan is nog altijd ”Ik ga slapen, ik ben moe”.
Om te kunnen bidden hoeft een kind niet oud te zijn. In de Bijbel lezen we van de jonge Samuel „Hij riep aldaar de naam des Heeren aan.” Thuis heeft Samuël blijkbaar de onmisbaarheid van het gebed ervaren.
Ouders hebben een belangrijke voorbeeldfunctie rond het gebed. Merken kinderen iets van hun gebedsleven? Het maakt diepe indruk wanneer kinderen hun ouders geknield zien bidden. Ook is het van belang dat kinderen hun ouders voor hen, hun leefwereld, hun schoolleven en hun vrienden horen bidden. Zo leren ze dat de voorbede een belangrijk onderdeel is van het gebed.
Mooi is het ook wanneer ouders samen met hun kinderen bidden. Dit versterkt de band die ze met elkaar hebben.
Het is goed om kinderen eerst te vragen waarvoor ze willen danken. Op deze manier leren ze stap voor stap te bidden. Als het nog gebrekkig gaat, is het belangrijk hen te helpen en aan te moedigen, mede door het geven van een voorbeeld. Zo krijgen kinderen inzicht in wat bidden inhoudt.
Volkomen overgave
Al ons bidden dient tot eer van God te zijn, in volkomen overgave aan Zijn wil en in de Naam van Jezus. Aanbidding is een belangrijk onderdeel van het gebed. Het gaat om het loven en prijzen van God.
Schuldbelijdenis mag in het gebed niet ontbreken. Maar groot mag ook het vertrouwen van een kind zijn. Daardoor weet het dat God zijn gebeden hoort en ze –als Hij wil– ook verhoort. Ook dankzegging dient een vast onderdeel van het gebed te zijn.
Kinderen mogen ook weten dat bidden niet aan een bepaalde tijd of plaats is gebonden. Op elk moment en op elke plek mogen ze bidden: op straat, op school.
Voor God moeten ze niets verbergen, geen enkele gebeurtenis, geen enkel voornemen. Alle mooie, maar ook minder mooie dingen –verdriet, zorgen, angst, pijn, vreugde– mogen ze Hem vertellen. Alles! Niet omdat God het niet weet, maar omdat Hij hen bewust van hun daden en eerlijk wil maken. Hij wil immers gebeden zijn. Door gericht te bidden, leren kinderen hun noden en behoeften beter kennen en voelen.
Veel gebeden zijn onbestemd. Er wordt gebeden om vergeving van zonden, maar welke zonden? Ouders mogen hun kinderen leren dat ze al hun geestelijke en lichamelijke behoeften van God mogen begeren. Christus Zelf noemde die ook in het gebed dat Hij Zijn volgelingen leerde.
Dat houdt echter wel in dat kinderen ook moeten weten dat ze zelf geen stok en een blok zijn. Het vraagt hun inzet en werkzaamheid met de gaven die ze ontvingen. Om hun leven in gehoorzaamheid te richten naar Gods wil.
Wie bidt om iets waarvoor hij niet hard en toegewijd wil werken, bidt niet echt. Bidden voor een goed cijfer maar tegelijkertijd niet leren, of bidden voor bewaring maar ondertussen roekeloos rijden kan natuurlijk niet.
Etentje
Of je bij een etentje buitenshuis moet bidden, hangt af van de situatie. Het gebed is sowieso onmisbaar. Als het gezin alleen is, dan is hardop bidden mogelijk. Als er meer mensen aanwezig zijn, is een stil gebed aan te raden.
De omgeving mag zien dat er wordt gebeden. In de Bijbel lezen we dat de Heere Jezus voor elke maaltijd altijd eerst in gebed ging.
Tips
Bid op vaste momenten.
Leer kinderen al vroeg concreet te bidden.
Geef als ouders het goede voorbeeld in het regelmatig bidden.
Ga als ouders hardop voor in het gebed.
Leer kinderen het volmaakte gebed dat Christus Zijn volgelingen heeft geleerd in het ”Onze Vader”, zodat dit gebed als voorbeeld kan dienen voor de inhoud van al hun gebeden.
Breng het dagelijks leven van de kinderen in het gebed naar voren.
Schaam u niet om te bidden in openbare ruimten, maar doe het bescheiden en eerbiedig.
Volhard in de voorbede voor de kinderen, ook als ze afhaken van de kerk.
