Buitenland 29 juli 1999

Steeds meer doden door roekeloos rijgedrag en slechte wegen

Verkeersterreur in Suriname

Van onze correspondent
PARAMARIBO – Een rood verkeerslicht wekt bij veel Surinamers dezelfde reactie op als dat van een rode lap op een dolgedraaide stier. Wie met zijn voertuig ondoordacht optrekt als het op groen springt kan daarmee zijn eigen doodvonnis tekenen. Want menig Surinaamse weggebruiker heeft lak aan rood en jakkert er met een noodvaart doorheen.

De politie heeft de noodklok geluid, want het aantal verkeersslachtoffer in het land zal dit jaar als gevolg van het roekeloze rijgedrag een recordhoogte bereiken.

In het district Coronie is de bestaande vrees realiteit geworden: de recente opening van de prestigieuze en peperdure Coppenamebrug heeft behalve een opleving van de economische activiteiten in de regio, ook een drastische toename van het verkeer opgeleverd. Automobilisten jakkeren met hoge snelheden door het kokospalmgebied, wat reeds tot een aantal tragische ongevallen heeft geleid. Vorige week werd een dieptepunt bereikt, toen ter hoogte van het dorpje Calcutta een auto op volle snelheid tegen een boom reed. De vijf inzittenden, man, vrouw en drie kinderen, werden als gevolg van de klap gedood. Twee dagen later verongelukte op dezelfde weg de chauffeur van een kleine vrachtwagen.

Nog nooit was het voor Surinamers zo eenvoudig om het westen van het land te bereiken. Nu de bottleneck van het veer over de Coppenamerivier tussen Jenny en Boskamp is verdwenen, is het 250 kilometer ten westen van de hoofdstad Paramaribo gelegen Nieuw-Nickerie in drie uur te bereiken. Voor de bewoners van de tweede stad van Suriname is het met de rust, die zo bij Nickerie hoorde, gedaan. Want de inwoners van Paramaribo stappen nu massaal in de auto om te gaan 'wandelen' in dit deel van hun land.

Letsel
„De wegen zijn daar niet geschikt voor en ik heb veel boeren horen klagen dat ze met hun landbouwmachines flinke problemen op de weg meemaken”, zegt een ondernemer. „Er zijn al heel wat aanrijdingen geweest omdat ongeduldige bestuurders van auto's uit Paramaribo ze inhalen op een moment dat het niet kan. Ook hoorde ik van een auto die boven op een tractor is gereden omdat de bestuurder gedronken had en achter het stuur in slaap was gevallen.”

Politie-inspecteur John Jones bevestigt dat de districten lijden onder de drastisch intensivering van het wegverkeer. Jaarlijks gebeurden er in Coronie hooguit tien ongelukken, sinds de brug is geopend zijn er ten minste dertig ongelukken geregistreerd. „Weggebruikers rijden met enorm hoge snelheden tussen Paramaribo en Nickerie. Ze zouden juist geen haast moeten hebben omdat ze het veer niet meer hoeven te halen. Ik weet niet wat hen ertoe drijft, maar het is een heel gevaarlijke situatie. Bij de brug bijvoorbeeld geldt een maximumsnelheid van 50 kilometer, maar er wordt aanmerkelijk harder gereden.”

In 1998 kwamen in het Surinaamse verkeer 56 mensen om het leven. Na nog geen zeven maanden staat het dodental van dit jaar al op 48, waarvan zeven slachtoffers in de afgelopen week vielen. De angst bestaat dat de even magische als tragische grens van honderd doden in 1999 wordt gehaald. Voor een land met 400.000 inwoners en een kleine 100.000 voertuigen een fors aantal.

De overheid is zeker niet onschuldig wat deze dramatische ontwikkeling betreft. Het Surinaamse wegennet verkeert in abominabele staat. Als gevolg van chronisch geldgebrek worden straten gemarkeerd door gaten en kraters, die de weggebruikers ertoe dwingen onverwachte bewegingen met hun voertuigen te maken. Ook komt het voor dat bromfietsers en motorrijders letsel oplopen omdat ze met hun tweewieler in een gat rijden, niet zelden met de dood tot gevolg.

Parkeergedrag
De zwaar verwaarloosde verkeersaanduidingen dragen eveneens een steentje bij tot de ellende. Bij veel wegen waar slechts eenrichtingsverkeer is toegestaan ontbreken de borden, snelheidsbeperkingen worden nog maar nauwelijks aangegeven. Op minder druk bereden routes zijn de verkeersborden die er nog staan veelal overwoekerd door onstuimig groeiende planten. Niet dat de borden enige indruk zouden maken als ze wel zichtbaar zouden zijn.

Want het grootste gevaar schuilt nog altijd in de mentaliteit van de weggebruiker. Menigeen rijdt zonder rijbewijs en verzekering in een wrak rond. Bovendien heeft het merendeel van de voertuigen het stuur aan de linkerkant zitten, wat in het linksrijdende verkeer in Suriname vooral tot hachelijke situaties bij inhaalmanoeuvres leidt. Als fietser of voetganger ben je al helemaal overgeleverd aan de grillen van woest rijdende automobilisten die nog nooit van verkeersregels hebben gehoord.

En dan is er nog het parkeergedrag. De bewoners van Paramaribo hebben de opmerkelijke gewoonte hun voertuig zo dicht mogelijk bij de eindbestemming te zetten. Het liefst parkeren ze de auto met twee wielen tegen de winkelgevel op, iedere meter die gelopen moet worden is er kennelijk één te veel. Dat levert vooral in het centrum problemen op, want er zijn nauwelijks parkeervoorzieningen. Met name op zaterdagochtend zijn de belangrijkste winkelstraten daardoor volledig dichtgeslibd.

De politie staat machteloos tegenover de verkeersterreur. Niet alleen door gebrek aan mankracht en vervoersmiddelen, maar ook vanwege de lachwekkende boetes die kunnen worden uitgedeeld. Wie door rood rijdt dient een bedrag neer te tellen dat omgerekend in Nederlands geld in enkele dubbeltjes uit te drukken valt. Er ligt al geruime tijd een wetsaanpassing te wachten op behandeling in het parlement, maar dat is in de laatste twee jaar niet in staat geweest om naar behoren te vergaderen.

„Er worden wel verkeerscontroles gehouden”, legt Jones uit. „Maar we kunnen niet 24 uur per dag langs de kant van de weg gaan staan. Trouwens, we worden uitgelachen als we overtreders de wettelijke boetes opleggen. Die zijn door de inflatie totaal achterhaald. We kunnen toch moeilijk over de hele weg tussen Paramaribo en Nickerie drempels gaan leggen.”