1. Bestrijd met kracht de mythe dat het met kinderen en gezinnen zo slecht gaat omdat de jeugdzorg slecht functioneert. Net als bij brandveiligheid gaat het in de jeugdzorg vooral om particuliere en maatschappelijke verantwoordelijkheid, preventie, wetgeving, adequate melding en, als sluitstuk, om goede jeugdzorg. De maatschappelijke verantwoordelijkheid voor elkaar en elkaars kinderen is in onze tijd bijzonder gering: ieder voor zich en de instanties voor ons allen.
We hebben onze samenleving doordrenkt met een onbarmhartige tolerantie ten opzichte van alles wat ouders kinderen aandoen. Alles moet immers kunnen. Kinderen komen op steeds jongere leeftijd in aanraking met alcohol, drugs en geweld via de media. Tegen deze achtergrond heeft de verontwaardiging over verwaarlozing en kindermishandeling iets hypocriets. Voor alle duidelijkheid: die verontwaardiging is meer dan terecht, maar die zou ook moeten gelden voor alles wat we in naam van de vrijheid en de commercie over kinderen laten uitstorten. We zullen samen voor een drastische klimaatverandering moeten zorgen. De opwarming die in dit verband nodig is, komt niet vanzelf. De samenleving zal diep in eigen vlees moeten snijden. Kinderen moeten weer kind kunnen zijn en verdienen niet alleen bescherming tegen ultiem geweld. Dat ook, maar dat is eenvoudig veel te weinig. Wanneer de maatschappelijke context weer steunend wordt, krijgen ouders weer greep op hun kinderen. Het is onbarmhartig en ijskoud alleen de opvoeders hierop aan te spreken.
2. Bevorder dat opvoeden leidt tot een bijdrage aan het algemeen belang. Zolang opvoeden geen ander doel dient dan de individuele ontwikkeling van het kind, blijft jeugdbeleid in cirkeltjes ronddraaien. Het is tekenend dat de jeugdzorg op het punt van zingeving zo plat als een schijf is geworden. Op een enkele zorgaanbieder na is de verbinding met zingevend en richtinggevend gedachtegoed dat verder reikt dan het eigen ontwikkelingsbelang geheel afwezig. Om maar te zwijgen van al die opvoedingsadviseurs die de steeds onzekerder wordende ouders overstelpen met meer van hetzelfde. Prof. dr. Micha de Winter heeft in diverse publicaties al een behoorlijke aanzet tot deze discussie gegeven. Binnenkort verschijnt een publicatie van het lectoraat Samenlevingsvraagstukken van de Gereformeerde Hogeschool Zwolle waarin onder anderen dr. Janneke Wubs eenzelfde pleidooi voert. We moeten met elkaar de individualisering voorbij.
3. Start een breed maatschappelijk debat over de onderschatte negatieve invloed van echtscheidingen op kinderen. Echtscheiding is rampzalig voor kinderen. Ook als het netjes (!) gebeurt. Wie zegt dat een slecht huwelijk ook slecht is voor kinderen, heeft groot gelijk. Ouders hebben dus te zorgen voor een goede onderlinge relatie. Dat is een flinke opgaaf, zeker weten. Maar ook hier dienen de belangen van de kinderen een hogere prioriteit te krijgen dan het geluk van de ouders. Dat kan alleen wanneer de publieke opinie op dit punt drastisch verandert. Of zoals prof. De Hoog in de hierboven genoemde publicatie schrijft: „Echtscheiding moet uiteraard niet verboden worden maar de gevolgen van echtscheiding dienen wel in het openbare domein besproken te worden en niet, zoals nu veelal nog steeds het geval is, te worden beschouwd als een juridische kwestie die louter en alleen via wetgeving te sturen is.”
Bart Nitrauw, directeur Stichting Gereformeerd Jeugdwelzijn (SGJ)
