De verering van Calvijn legt volgens Arjan Baan en John Kamphuis de pijnpunten in de gereformeerde gezindte bloot.
Het jaar 2009 verdwijnt in de geschiedenisboeken als Calvijnjaar. Het wordt ons steeds duidelijker: de reformatorische gezindte doet ook aan heiligenverering. Boeken, symposia, exposities, conferenties en psalmzangavonden worden gewijd aan één man, die zelf van genade leefde. Beseffen we echter nog dat duizenden zielen dreigen verloren te gaan?
Zo’n 500 jaar geleden gebruikte de Heere Calvijn wonderlijk. Met passie bracht Calvijn de ”eenvoudige mens” terug naar de Heilige Schrift en de Heilige Schrift naar de mens. Daarvoor danken wij de Heere.
Maar waarom vinden wij de enorme aandacht voor de persoon Calvijn dan zo pijnlijk? In ieder geval om drie redenen.
In de eerste plaats om het gevaar van persoonsverheerlijking. Terwijl de Bijbel helder is over het feit dat maar één Persoon in het middelpunt mag staan: Jezus Christus, de Gekruisigde!
In de tweede plaats is de blik veelal achterwaarts gericht. Calvijn is het einde van alle tegenspraak en alles wordt met hem dichtgetimmerd. Maar zeggen wij als kinderen van de Reformatie niet ”Ecclesia reformata; semper reformanda” (De kerk is gereformeerd, om voortdurend gereformeerd te worden)? Onze vraag is: waar zien we nog iets van die voortdurende reformatie?
Er is een reformatie nodig in onze gemeentevisie en in de prediking! De gemeente van Calvijn was een belijdende, avondmaal vierende gemeente. Dat kan tegenwoordig niet van veel gemeenten meer worden gezegd. Het zijn vergaarbakken van ongelovige kerkgangers geworden; de kern van wederom geborenen is zorgwekkend klein geworden.
Broeders, besteed uw tijd goed en bezoek het komende halfjaar eens alle belijdende leden die niet deelnemen aan het heilig avondmaal en vraag waarom zij afblijven. Zo verneemt u de mogelijke ”ja maars” en kunt u hen pastoraal begeleiden vanuit de Schrift. Dat is de ware zielzorg, zoals Martin Bucer die voorstond.
Een reformatie is ook nodig omdat de prediking omtrent de heiligmaking wordt verwaarloosd. Calvijn introduceerde de uitdrukking ”duplex gratia” en legde daarmee uit dat rechtvaardiging en heiliging aan elkaar verbonden, maar onderscheiden zijn. Waarom wordt er echter nauwelijks gepreekt voor de gelovigen? Dát is de taak van de herders in de eerste plaats. Er wordt veel tijd gestoken in mensen die geen discipel willen zijn. We houden de bokken bezig, terwijl de schapen honger lijden.
In de derde plaats heeft het Calvijnjaar veel weg van intellectuele egobevrediging. Duizenden uren worden besteed aan artikelen en activiteiten, maar de schapen krijgen geen antwoorden op levensvragen. Veel herders hebben geen tijd… De hulpverlening mag de arme schapen opvangen.
De persoonlijke vragen en appellerende oproepen missen we in deze wetenschappelijke arbeid. De kloof tussen de intellectuele, geleerde herders en de eenvoudige schapen is groot. Jongelui staren ’s zondags glazig naar de preekstoel en kunnen de redeneringen van de godsman maar moeilijk volgen. Mensen zoeken naar het levende Woord van de Heere, maar ze vinden het niet. Wat doen we daarmee?
Laten we de rest van het Calvijnjaar doorbrengen in de nabijheid van de schapen, want de overste Herder verschijnt spoedig (1 Petr. 5:2-4).
De auteurs zijn respectievelijk directeur-evangelist en jongerenwerker bij Stichting HeartCry.
