Het initiatief om het thema schepping en evolutie onder de aandacht van een breed publiek te brengen, juich ik toe. De manier waarop dit gebeurt helaas niet.
Al direct blijkt dat volgens de folder schepping en evolutie twee manieren van kijken zijn, die elkaar volledig uitsluiten. Op een plaatje kijken twee gezichten naar een roofvogel. Links een gelovige die deze vogel als schepping van God erkent. Rechts een ongelovige - afgebeeld met een grijszwart hart - die het dier ziet als evolutie.
Daaraan wordt de vraag gekoppeld: „Willen we naar de natuur en de mens kijken als een schepping die door de machtige God is gemaakt of willen we dat niet?” Ik vind dit een zwart-witschema en ervaar het als nogal stuitend. Het roept een sterke verontwaardiging op omdat het geen recht doet aan veel christelijke wetenschappers. Christenen die in hun dagelijks werk zeer veel overtuigende bewijzen hebben gevonden waaruit blijkt dat het heelal en het leven op aarde tot bloei zijn gekomen gedurende een zeer lange geschiedenis.
Deze folder doet geen recht aan de worsteling die christenen soms ervaren als het gaat om theologische denkbeelden en wetenschappelijke ontdekkingen. Want natuurlijk zijn er vragen, zoals over de tijdschaal van het boek Genesis, over het gewelddadige karakter van de evolutie, over de mens als beeld van God enzovoort. En evolutie betekent toch dat de natuur zich gewoon ’vanzelf’ heeft ontwikkeld - daar is toch geen God voor nodig?
Wetenschappelijke basis
De schrijvers van de folder proberen dit dilemma op te lossen door fouten aan te wijzen in wetenschappelijke theorieën. Voor meer informatie wordt de lezer naar de website creatie.info verwezen. Daar vind men allerlei ontkenningen van wetenschappelijke ontdekkingen.
Door de dingen zo te stellen, brengt deze folder eerder schade toe dan dat hij mensen uitdaagt om te gaan nadenken over het thema. Volgens mij zal de folder bij veel mensen afkeer oproepen en ongelezen in de prullenbak verdwijnen. Een slechte besteding van zo veel geld.
Kan het ook anders? Als ik deze folder zou mogen schrijven, dan zou ik dat in grote lijnen zo aanpakken.
Mijn uitgangspunt zou zijn: erkenning van wetenschappelijke ontdekkingen over de ouderdom en de geschiedenis van de kosmos en het leven. Waarmee niet gezegd is dat de bigbangtheorie en de evolutietheorie geen zwakke punten kennen, zeker wel. Wel erken ik dat deze theorieën een degelijke wetenschappelijke basis hebben. Vergeet niet: de ”mindset” van potentiële lezers is gewoon evolutie.
Verder zou mijn themawoord ”potentialiteit” zijn, waarmee ik aangeef dat de natuur een geweldige rijkdom aan creatieve mogelijkheden heeft. Evolutie van quark tot mens - zo zouden we het kort kunnen samenvatten.
Alles wat we kennen in de natuur is namelijk opgebouwd uit slechts een paar soorten fundamentele deeltjes - meer of minder complex geordend. Voor zover we dat nu weten zijn de belangrijkste fundamentele deeltjes: elektronen, quarks en gluonen. Die deeltjes leiden een goed georganiseerd bestaan volgens prachtige natuurwetten. Prachtig omdat ze een eenvoudige en mooie wiskundige structuur hebben.
Oorsprong
Alles wat we in de natuur kennen bestaat uit die deeltjes! Wat een mogelijkheden liggen er dan niet besloten in die deeltjes. Wat een potentialiteit! Wat een organiserend vermogen! Deze feiten vormen een prachtig aanknopingspunt om in gesprek te gaan over het thema schepping, want waar komt die onvoorstelbare potentialiteit vandaan?
Dan is de verbinding met de Bijbel te maken, want, laten we eerlijk zijn, wetenschappelijk onderzoek zegt niets en kan mijns inziens ook niets zeggen over de oorsprong van die onvoorstelbare mogelijkheden. Wetenschap constateert slechts hoe dingen zijn of zijn gegaan - en dat nog in zeer beperkte mate.
Als mens zoeken wij echter niet alleen antwoord op de vraag hoe de wereld in elkaar zit, maar ook op vragen zoals: Waarom ben ik hier? Vanuit de Bijbel weet ik dat Jezus Christus mij in relatie brengt met de Persoon die deze wonderlijke fundamentele deeltjes heeft geschapen. Het christelijk geloof biedt mij een integrale levensvisie, waarin een samenhangend antwoord is op de vragen over de grootheid van de natuur en op de diepste existentiële vragen.
Wanneer we in het Darwinjaar onze landgenoten op zo’n manier zouden benaderen, kunnen we misschien bereiken dat men gaat nadenken over Hem die ons gemaakt heeft.
De auteur is sinds 2004 predikant in de Nederlands Gereformeerde Kerken na een loopbaan van ruim dertig jaar in het kernfusieonderzoek.