10-10-2008 23:05
| Hoofdredactioneel commentaar
„Gaat u rustig slapen, de regering waakt over u.” Deze bekende woorden sprak premier Colijn niet, zoals vaak wordt aangenomen, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, maar vier jaar eerder, op 11 maart 1936, naar aanleiding van de herbezetting van het Rijnland door de Duitsers. Sindsdien is deze zin in allerlei penibele situaties gebruikt.
Ook deze week zou premier Balkenende hem gezegd kunnen hebben. Na de belofte van de regering dat gedupeerde spaarders van Icesave gegarandeerd hun spaargeld tot een maximum van 100.000 euro terugkrijgen, had de minister-president zijn toezegging met recht kunnen afsluiten met: „Gaat u rustig slapen, de regering waakt over u.”
De premier deed dat echter niet. Hij zweeg. Terwijl de regering met de garanties aan de spaarders wel degelijk een maatregel nam die was bedoeld de gemoederen tot rust te brengen. Was dit voorzichtigheid van de bewindsman, omdat hij nog steeds bezorgd is over het vervolg van de crisis? Dat is heel begrijpelijk. Niemand kan zeggen waar de bodem van de aandelenkoersen ligt. Terecht dat hij geen onverantwoorde taal spreekt.
Of is de premier niet zo zeker van de onrust onder de bevolking? Dat laatste zou ook te plaatsen zijn. Weliswaar is de crisis in de financiële wereld het gesprek van de dag, maar van echte onrust bij de gemiddelde Nederlander is tot deze week nauwelijks sprake. Zeker, het drama bij Icesave en het bericht dat de huizenprijs iets daalt, heeft mensen met de neus op de feiten gedrukt. Desondanks lijkt het gewone leven vooral door te moeten gaan. Een advies van de premier om rustig te gaan slapen, zou daarom ook aan dovemansoren zijn gericht. De meeste burgers hebben nog steeds het idee dat er vooral op het Damrak en op Wall Street onrust heerst, maar die ervaren ze nauwelijks in eigen huis.
Toch is het beslist te verwachten dat bedrijven en huishoudens de gevolgen van de financiële crisis op enig moment gaan merken. Men moet ermee rekenen dat het de komende tijd wel eens lastiger zou kunnen zijn om rond te komen.
Vooral mensen met een beperkt inkomen zullen daar dan mee te kampen hebben. Dat zijn in het algemeen ook niet de mensen die nu hun kapitaal zien verdampen. De lagere inkomens hebben meestal niet de mogelijkheid te beleggen of veel te sparen. Gefortuneerde burgers die veel liggende gelden hebben, kunnen zich juist wel op de beurs bewegen. Zij zullen straks, als de crisis is uitgewoed, in de meeste gevallen echter toch nog wel de financiële ruimte hebben om te leven.
Er is beslist reden tot zorg. De zorgeloosheid die er nu in het algemeen nog bestaat, is niet terecht. Onze financiële economie is in zwaar weer terechtgekomen.
En toch is tegelijk zorgeloosheid mogelijk. Luther zei: „Zorgt u voor vandaag en laat God voor morgen zorgen.” Hij noemde dat „heilige zorgeloosheid.” In de achterliggende weken is gebleken dat in het verleden behaalde resultaten bij de banken inderdaad geen garanties bieden voor de toekomst. Er is echter een gegarandeerd banktegoed. Dat had David. Hij kon gerust gaan slapen, want hij was zich van ’s Heeren trouw bewust.
