01-05-2009 11:37
| Hoofdredactioneel commentaar
Koninginnedag veranderde donderdag van een feestdag in een rouwdag. Een aanslag op de koninklijke familie zorgde voor een plotsklaps einde van de festiviteiten in Apeldoorn.
Dat koningin Beatrix en haar familie zich na de dieptrieste gebeurtenis terugtrokken, was een juiste beslissing. Dat gold ook voor het besluit om de festiviteiten in Apeldoorn te staken. Het past niet om na zo’n afschuwelijke actie –waarbij doden en gewonden zijn gevallen– nog door te gaan met feesten, hoe jammer het ook is voor de organisatoren en bezoekers. Het is in dat licht ook terecht dat andere gemeenten hun activiteiten rond Koninginnedag stopten of versoberden.
Na de aanslag blijft een gevoel van ongeloof en verbijstering hangen. Dat zoiets in Nederland zou plaatsvinden, kwam onverwacht. De afgelopen jaren zijn er weliswaar de afschuwelijke moorden op onder anderen Pim Fortuyn en Theo van Gogh geweest, maar het doemscenario van een kamikazeactie op Koninginnedag tegen het vorstenhuis hadden weinigen voor mogelijk gehouden.
Koninginnedag is het enige landelijke feest dat bij velen zorgt voor een sterk gevoel van nationale saamhorigheid. Daar levert ook de koninklijke familie een belangrijke bijdrage aan door tijdens haar bezoeken open en spontaan in contact te treden met de bevolking. Dat heeft best risico’s en daarom gelden strenge veiligheidsmaatregelen.
Toch wist de dader met zijn auto donderdag door het veiligheidskordon heen te breken. Dat roept de vraag op of de getroffen maatregelen voldoende waren. Een onafhankelijk onderzoek dient daarover uitsluitsel te geven.
Ook is belangrijk dat er meer inzicht komt in de motieven voor de aanslag. Maar misschien zal daar nooit volledige duidelijkheid over komen, aangezien de dader is overleden. Kamikazeacties zijn moeilijk tegen te houden. Iemand die –om wat voor reden dan ook– zo gedreven is om met grof geweld zijn doel te bereiken, kan in de open Nederlandse samenleving ver komen. Weliswaar krijgen mensen met hoge posities beveiliging, maar deze is lang niet zo streng als in menig ander land.
Door de ernstige gebeurtenis van donderdag moet in ieder geval de bescherming van de leden van het Koninklijk Huis tegen het licht worden gehouden. Het valt te verwachten dat de veiligheidseisen voor hen verder zullen worden aangescherpt. Dat is begrijpelijk na donderdag, maar hopelijk gaat het niet zover dat zij op Koninginnedag en bij andere activiteiten alleen nog maar op grote afstand van de bevolking te zien zullen zijn.
Nederland en Oranje hadden én hebben een hechte band. Het is van groot belang dat deze ook zichtbaar blijft. Mede daarom was het een goede zaak dat koningin Beatrix enkele uren na de aanslag haar gevoelens met de bevolking deelde. In een sobere verklaring op televisie gaf de aangeslagen vorstin aan dat de gebeurtenis haar en de koninklijke familie diep had geraakt. Ook betoonde zij haar medeleven met de slachtoffers en hun familie.
Het Koninklijk Huis verdient ook zeker onder de huidige moeilijke omstandigheden onze steun. Vooral in het gebed.
