09-09-2009 11:45
| Hoofdredactioneel commentaar
Wat bezielt Van der Hoeven? Dat was dinsdag de vraag die in nogal wat hoofden opborrelde. Hoe kwam de minister van Economische Zaken erbij om, blijkbaar zonder overleg met de coalitiefracties, plompverloren af te kondigen dat de aangescherpte Winkeltijdenwet een jaar later ingaat?
Verklarende factoren zijn best te geven. Zo is bekend dat ambtenaren op Economische Zaken weinig zien in strenge regels voor de openstelling van winkels op zondag. Zij koersen eerder aan op liberalisering dan op aanscherping.
Vervolgens is daar de bewindspersoon zelf. Van der Hoeven heeft, dat is voor iedereen die haar kent duidelijk, persoonlijk weinig met het door de ChristenUnie in het regeerakkoord ingebrachte thema. De rooms-katholieke zuiderlinge ziet er geen enkel bezwaar in om op zondag in haar woonplaats Maastricht met haar man gezellig te gaan shoppen.
Dit soort factoren verklaren enigszins waarom Van der Hoeven de afspraak in het regeerakkoord om de wildgroei aan koopzondagen aan banden te leggen nogal minimalistisch uitvoert, en nu bovendien zonder veel noodzaak koos voor een jaar vertraging.
Toch blijft het merkwaardig dat de bewindsvrouw op deze wijze opereerde. Een vrouw met zo veel politieke ervaring –jarenlang Kamerlid, daarna minister van Onderwijs en nu van Economische Zaken–, zich bewegend in een partij met een C in de naam, had toch moeten aanvoelen dat het onderwerp zondagsopenstelling voor bepaalde politieke partijen een aangelegen punt is? Zo iemand had toch moeten beseffen dat uitstel van de invoering van een strengere Winkeltijdenwet even in het kabinet en met de coalitiepartners afgestemd moet worden?
De vraag ”Wat bezielt Van der Hoeven?” klemt te meer, daar de innerlijke logica van het besluit ver te zoeken valt. Want laten we wel wezen, door het onderzoek dat het Centraal Planbureau (CPB) verrichtte naar de economische effecten van een strengere Winkeltijdenwet is de koepelorganisatie Detailhandel Nederland lelijk in haar hemd gezet. Die beweerde immers eerder dit jaar dat inperking van zondagsopenstelling zou leiden tot een verlies van 20.000 banen? Van die ongefundeerde kreet laat het CPB niets heel.
In dit licht bezien is het volstrekt onlogisch om invoering van de wet toch een jaar uit te stellen. Alsof je zegt: Website Buienradar geeft geen regen op, maar ik trek, voor de zekerheid, toch m’n regenpak maar aan.
Gelukkig heeft Van der Hoeven gisteren de wijsheid betracht om vanuit China haar besluit toe te lichten. Haars inziens is het gewoon praktisch onmogelijk de wet al op 1 januari 2010 te laten ingaan. Maar als de Kamer dat wil, zal het wellicht wel halverwege 2010 kunnen, zo relativeerde zij. Die uitleg neemt de politieke kou wat uit de lucht.
Dat laat onverlet dat taxatiefouten zoals deze in een coalitie niet te vaak gemaakt mogen worden. Dat kan zomaar leiden tot een heuse politieke crisis. Dat liet een andere soloactie, namelijk van staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid), die in juni 2008 op eigen houtje de regels rond embryoselectie wilde verruimen, duidelijk zien.
