10-02-2006 23:57
| Hoofdredactioneel commentaar
Op 30 september 2005 publiceert de Deense krant Jyllands Posten twaalf spotprenten. Een Egyptische krant, ElFagr, plaatst op 17 oktober, tijdens de ramadan, een van de cartoons rechtsboven op de voorpagina en zes andere op pagina 17. Dat leidt nauwelijks tot reacties in Egypte. Een kleine week later, op 21 oktober, weigert de Deense premier Rasmussen de protesterende ambassadeurs van tien Arabische landen te ontvangen. Hij verwijst ze naar de rechter.
Een radicale imam in Kopenhagen, Ahmed Abu Laden, besluit daarop een delegatie naar enkele Arabische landen te sturen. Delegatieleider Ahmed Akkari, geboren Libanees, reist in december langs Egypte, Libanon en Syrië.
Hij toont de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken een dossier met daarin de twaalf spotprenten en enkele beruchte niet-gepubliceerde cartoons. De map komt vervolgens op tafel bij een conferentie van 57 islamitische landen in Mekka op 6 december, waar ook de president van Iran en de koning van Saudi-Arabië aanwezig zijn. Een paar weken later volgt een boycot van Deense producten. Als op 26 januari de Saudi’s hun ambassadeur uit Denemarken terugroepen, slaat de vlam in de pan. Een week later gebeurt dat letterlijk bij ambassades in de Syrische hoofdstad.
Bewijst de hele affaire het gelijk van de cartoonist, die in een van zijn prenten de profeet afbeeldde met een bom als tulband? Is de islam naar zijn aard gewelddadig? Hoewel het niet moeilijk is om Koranteksten aan te dragen die in die richting wijzen, is zo’n conclusie toch te simpel. Dat blijkt wel uit het feit dat de Egyptische herdruk half oktober nauwelijks tot protest leidde.
Afgelopen woensdag wees de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rice, Iran en Syrië aan als de échte brandhaarden van deze onlusten. Een diplomaat van de Europese Unie zei: „Iedereen die Syrië kent, weet dat mensen er niet zomaar de stad inlopen en gaan demonstreren zonder toestemming of een seintje van hogerhand.”
Het is duidelijk dat dit vuurtje de Iraanse president Ahmadinejad goed uitkomt. Hij zal het eerder opporren dan blussen. De oproep van een grote Iraanse krant om een spotprentenwedstrijd rond de holocaust te organiseren, past in dit straatje.
Dat betekent echter dat de Verenigde Staten en Europa zich in de gespannen situatie rond uraniumproductie in Iran niet moeten laten intimideren door de protesten in de moslimwereld. De zaak ligt nu bij de Veiligheidsraad. De steun van Rusland is daar ongewisser geworden, sinds Poetin vrijdag openlijk flirtte met Hamas en de kloof met het Westen dieper wordt. Politieke en economische sancties tegen Iran zijn echter noodzakelijk. Die zullen de spanningen mogelijk tijdelijk opvoeren, maar de agenda en de taal van Ahmadinejad verraden steeds duidelijker waar deze president op afkoerst. Waar Denemarken het houdt bij (pot)lood, smijt Iran straks met uranium.
