Emoties

De ervaring leert dat droevige, ingrijpende belevenissen mensen aan elkaar kunnen verbinden. Dat is de achterliggende dagen ook gebleken. Zowel bij dodenherdenking als bij de viering van Bevrijdingsdag viel de koningin en haar familie een spontaan applaus ten deel. Daarmee gaf de bevolking aan pal achter de vorstin te staan en wilde ze koningin Beatrix een hart onder de riem steken.

Groot is de waardering voor het intense meeleven van de koninklijke familie met de gewonden en de nabestaanden van de slachtoffers. De oprechte belangstelling en betrokkenheid laten zien hoezeer het drama in Apeldoorn het Koninklijk Huis heeft ontroerd. Dat was van begin af aan duidelijk. De geëmotioneerde wijze waarop de koningin donderdagmiddag in een korte televisietoespraak haar deelneming betuigde, heeft veel harten geraakt. Openlijk getoonde emotie maakt een mens tot mens.

Tegelijk zijn er emoties die een sterk irrationeel karakter hebben. Ook dat is de achterliggende dagen gebleken. Automobilisten die in een zwarte Suzuki rondrijden, worden belaagd. Onverlaten richten vernielingen aan dit type auto’s aan. Terwijl de eigenaren zelf er niets aan kunnen doen ooit een wagen van hetzelfde merk te hebben gekocht als waarmee de dader van de aanslag zijn gruweldaad pleegde.

Volstrekt irrationeel en bizar is dat een bloemeninkoper uit Hoofddorp, die dezelfde achternaam draagt als de dader, haatmails en doodsbedreigingen ontvangt.

Natuurlijk, de eerste fout ligt bij de redactie van het Algemeen Dagblad die een foto van Hyves plukte in de veronderstelling dat het een portret van de dader was. Dat is onjuist gebleken. Het AD heeft dat ook erkend en excuses aangeboden. Dat de benadeelde bloemenhandelaar geen schadeclaim indient, is edelmoedig. Hem is onrecht aangedaan en leed berokkend.

Maar volstrekt onbegrijpelijk is dat mensen de man alsnog belagen met bedreigingen en scheldkanonnades. Iedereen weet inmiddels dat de dader zelf is overleden. En iedereen moet beseffen dat lang niet elke drager van de familienaam van de dader aan hem verwant is. En zelfs al zou dat zo zijn, dan dient nog beseft te worden dat ook zijn naaste familieleden na de aanslag veel verdriet hebben. Het gaat niet aan hen af te rekenen op de gebeurtenissen van donderdag.

Onbeheerste emoties kunnen veel schade aanrichten. Zeker als individuele boosheid opgaat in groepswoede waarbij mensen elkaar opzwepen. Dan zijn soms de gevolgen niet te overzien.

Koning Salomo geeft in zijn Spreukenboek een wijze les: „De lank­moedige is beter dan de sterke, en die heerst over zijn geest, dan die een stad inneemt.” Emoties zijn belangrijk, onbeheerste emoties zijn gevaarlijk. Zelfs in de moeilijkste omstandigheden is beheersing noodzakelijk.