Toch is de storm nog niet voorbij. De kredietcrisis loopt naadloos over in een economische crisis. Steeds meer landen laten weten dat een recessie onvermijdelijk is. Deze week regent het berichten van bedrijven die kampen met teruglopende inkomsten. Gevolg: banenreducties en productieverlagingen. En dan te bedenken dat de grootste klappen nog moeten komen. Immers, bedrijven presenteren op dit moment hun cijfers over het derde kwartaal, terwijl juist de eerste weken van oktober de schokken op de markten het grootst waren.
Opvallend is dat andere crises helemaal naar de achtergrond zijn verdwenen. Zo was er een paar maanden geleden de oliecrisis. Maar terwijl de olieprijs daalt, verschrompelen ook de brandstofzorgen. Hetzelfde geldt voor de voedselcrisis. De afgelopen tijd zijn de grondstofprijzen weer gedaald, waardoor de nood enigermate voorbij lijkt. De klimaatcrisis ten slotte wordt door het geweld van het geld voor even naar de achtergrond gedrukt. Het lijkt er bijna op dat deze drie crises niet bestaan of zijn opgelost.
Maar dat is slechts schijn. De wereld van het grote geld eist alle aandacht op, waardoor de urgentie om oplossingen te zoeken voor andere problemen verdwijnt. Dat is jammer. De olieprijs stijgt vroeg of laat weer, de klimaatproblemen sluimeren onverminderd voort en miljoenen wereldburgers lijden nog altijd dagelijks honger. Hoezo geen crisis?
Natuurlijk, de economische problemen verdienen aandacht. Overheden treden krachtig op. Bedrijven proberen te anticiperen op zwaar weer. Alle lof daarvoor. Het gevaar is levensgroot dat rijke landen vooral aan geld denken en andere problemen naar de achtergrond schuiven. Het zou van wijsheid getuigen als alle partijen doorgaan met het zoeken naar oplossingen voor de voedselproblematiek, de olieschaarste en de klimaatzorgen en zich daarbij niet van de wijs laten brengen door de economische sores.
Het tweede gevaar is dat diezelfde landen vooral aan zichzelf denken. De huidige financiële reddingsacties zijn veelal gericht op het eigen land of, in het beste geval, op het eigen continent. Terwijl bij veel armere landen het water tot aan de lippen staat. Laten de rijken ook in deze crisistijd om blijven zien naar de minderbedeelden van deze wereld. Het zou een mooi extra agendapunt kunnen zijn van de kredietcrisistop van 15 november in Washington. Want laten we eerlijk zijn, ondanks alle crisis hebben we in het rijke Westen nog geen boterham minder gegeten.