20-01-2009 15:26
| gewijzigd 20-01-2009 15:21
| Bart van den Dikkenberg
Een onzichtbaar, buitengewoon zwaar stipje niets plofte 13,7 miljard jaar geleden onvoorstelbaar krachtig uit elkaar.
In een fractie van een seconde dijde het uit tot een heelal van miljarden kilometers groot. Dat idee heet tegenwoordig oerknal.
Bom
Als er een bom ontploft, ontstaat er grote chaos. Het puin ligt in alle richtingen verspreid.Wonderlijk genoeg schiep de oerknal geen chaos, maar een ordelijk heelal. Langzamerhand vormden zich sterren met planeten in melkwegstelsels en clusters.
Probleempje
Deze simpele waarneming frustreert sterrenkundigen. Want volgens de oerknaltheorie kunnen in de ruimte geen melkwegstelsels zijn, omdat alle materie gelijkmatig door het heelal verspreid zou moeten zijn. En als ze er zijn, kunnen ze niet zo systematisch gegroepeerd zijn. Maar dat is juist wel waargenomen.
Mysterieus
Als een theorie klopt, moeten metingen die bevestigen; en die zijn er in dit geval niet genoeg.Toch verdween de oerknal niet in de prullenbak. Astronomen bedachten de mysterieuze, nooit waargenomen ”zwarte materie”. Deze stof moet de rest van het heelal vullen. Dan is er een gelijke verdeling van materie.
Jong heelal
Met de ruimtetelescoop Hubble kijken astronomen ver in het heelal. Metingen laten zien dat het heelal jonger zou zijn dan sommige sterren. En dat kan niet. Om de theorie te redden, zijn de sterren even oud geworden als het heelal: 13,7 miljard in plaats van 16,5 miljard jaar.
Niets aan de hand
Intussen lijkt het alsof er niets aan de hand is. Boeken over het heelal beschrijven de oerknal nog even zelfverzekerd als vroeger. Maar die zekerheid is er niet. Toch maar gewoon in de schepping blijven geloven?
Dit is het derde deel in een serie over schepping en evolutie.refdag.nl/darwin.
