DEN HAAG – Een kabinetscrisis om de JSF is gisteren ternauwernood afgewend. Ten koste van de PvdA? Nee hoor, verzekerde PvdA-fractieleider Hamer donderdagavond. „We hebben majeure aanpassingen bewerkstelligd.” Maar niet heus.
Nu geen aanschaf van JSF-testtoestellen, maar eerst een nieuwe kandidatenvergelijking van alle mogelijke opvolgers van de F-16. De eisen die de PvdA woensdagavond in het JSF-debat op tafel legde, waren glashelder.
Het beraad dreigde op een patstelling uit te lopen. In overleg gisteren dwongen CDA en ChristenUnie hun coalitiepartner op haar schreden terug te keren.
Net voor het overleg gisteravond verderging, bereikten de regeringspartijen een akkoord.
Het compromis komt erop neer dat Nederland komend jaar toch een JSF-testvliegtuig laat bouwen. Volgend jaar beslissen kabinet en Kamer of Nederland dat vliegtuig ook echt koopt. En het definitieve besluit over de aanschaf van de JSF als opvolger voor de F-16 wordt niet deze kabinetsperiode genomen, maar pas in 2012, na de verkiezingen.
De oppositie concludeerde dat de PvdA „door de pomp” is gegaan. Zo is het maar net.
De PvdA wilde nog niet met een eigen testvliegtuig meedoen aan de testfase. Dat lijkt nu echter nagenoeg onafwendbaar.
De PvdA eiste een nieuwe, „adequate en actuele” kandidatenvergelijking tussen alle mogelijke opvolgers van de JSF. PvdA-fractievoorzitter Hamer moest gisteren toegeven dat daarover „niets is afgesproken.”
De partij kreeg de bevestiging dat meedoen aan de testfase van de JSF niet automatisch betekent dat Nederland ook de JSF zal kiezen als opvolger van de F-16. Mooie woorden, maar papier is geduldig. Al sinds Nederland in 2002 besloot om mee te doen aan de ontwikkeling van de JSF, weet nagenoeg iedereen dat er geen weg terug meer is. Daarvoor is te veel geld in het project gestoken. Stoppen betekent ook het verlies van duizenden hoogwaardige banen. Dat wil geen politicus voor zijn rekening nemen.
Het enige echt nieuwe dat de PvdA heeft bedongen, is dat het definitieve besluit over de aankoop van de JSF is verschoven tot na de verkiezingen.
Dat houdt een zeker politiek risico in. Een volgend kabinet kan de stekker uit het JSF-project trekken. De kans is echter uiterst klein dat dat gebeurt.
In 2006 beloofde de PvdA haar kiezers immers al dat Nederland uit het JSF-project zou stappen. Eenmaal in het kabinet, stemt die partij nu toch ‘gewoon’ in met de volgende stap op weg naar aankoop van het toestel.
