DEN HAAG − De oppositie in de Tweede Kamer wil opheldering over het gerucht dat de coalitiepartijen de beslissing voor de aanschaf van de Joint Strike Fighter (JSF) willen uitstellen tot na 2010.
Woensdagmiddag houdt de Kamer hierover een spoeddebat. Het debat was aangevraagd door PVV-Kamerlid Brinkman, die wilde weten wat de nieuwe afspraken in de coalitie precies inhouden. Hij heeft die kennis nodig, vindt hij, voordat volgende week woensdag in de Tweede Kamer een groot debat plaatsheeft over de aanschaf van het eerste JSF-testtoestel.
Ook SP, GroenLinks en D66 willen opheldering. Zij hekelden vooral het ”achterkamertjesoverleg”, waarin over dit miljardenproject door een beperkt aantal partijen wordt beslist.
CDA-fractieleider Van Geel sprak dinsdag tegen dat er sprake is van een compromis of een nieuw akkoord over de JSF. Ook PvdA-fractievoorzitter Hamer ontkende dat er coalitieafspraken worden gemaakt over de JSF.
Welingelichte bronnen zeggen echter dat de kwestie in het kabinet en in de coalitie wel degelijk op tafel ligt.
Het kabinet wil in deze kabinetsperiode twee testtoestellen kopen maar de Tweede Kamer moet daar volgende week nog een oordeel over vellen. Staatssecretaris De Vries van Defensie is van plan nog deze maand zijn handtekening onder het contract voor het eerste toestel te zetten. Dat toestel komt dan in 2011 beschikbaar. De ondertekening voor de aankoop van het tweede testtoestel volgt begin volgend jaar.
Volgens oud-politicus Herben is de moeizame verhouding tussen coalitiepartijen CDA en PvdA debet aan het mogelijke uitstel van de aanschaf van de JSF. „De partijen gunnen elkaar het licht in de ogen niet”, zei hij dinsdagavond tijdens het zogeheten Nationaal JSF Congres in Lunteren.
Doordat Defensie met een gelimiteerd budget kampt, gaat het ministerie volgens Herben inzetten op de aanschaf van ongeveer 60 toestellen, in plaats van de eerdergenoemde 85. Het gat tussen deze waarden zal gedicht worden door de aanschaf van ongeveer 25 geavanceerde onbemande vliegtuigen, vermoedt Herben.
In Lunteren sprak ook generaal b.d. Berlijn. De voormalige commandant der strijdkrachten schat in dat de aanschaf van de JSF qua levensduur en kosten veel voordeliger uitpakt dan het in zee gaan met Saab Gripen NG.
Bovendien zou de JSF zijn Zweedse concurrent ver achter zich laten op het onderdeel communicatie met de grondtroepen. Berlijn noemde dat cruciaal in hedendaagse conflicten waarbij overwicht in de lucht beslissend is. Dat blijkt ook herhaaldelijk bij gevechten in de Afghaanse regio Uruzgan.
