DEN HAAG – De PvdA zegt het kabinetsvoorstel dat oprekking van het aantal koopzondagen moet tegengaan te steunen. Maar helemaal van harte gaat dat niet. PvdA-Kamerlid Smeets: „Als er werkgelegenheid mee verloren gaat, moet je jezelf afvragen of dat slim is.”
Zelf noemt ze de zondag „een bijzondere dag.” Niet vanuit religieus oogpunt –„absoluut niet”–, maar „een stuk rust in de week” is wel lekker. „De zondagsrust is voor mij van enorm belang. Ja, zondag staat voor mij gelijk aan onthaasten. Het zou jammer zijn als het een gewone dag wordt, waarop iedereen weer van alles heeft.”
PvdA-Kamerlid Pauline Smeets is dan ook te spreken over het voorstel waarmee het kabinet het oneigenlijke gebruik wil tegengaan dat sommige gemeenten maken van de Winkeltijdenwet door met een dubieus beroep op toeristische aantrekkingskracht extra koopzondagen toe te staan. „De huidige wet is onvoldoende duidelijk over de toerismebepaling. In de praktijk zien we dat gemeenten de wet hierdoor interpreteren op een wijze die de wetgever nooit heeft bedoeld. Als regeringspartijen lossen we dit nu op. Ieder vanuit onze eigen achtergrond.”
U staat dus achter het kabinetsvoorstel?
„Jazeker, anders had de PvdA het coalitieakkoord niet ondertekend. Het is goed dat we een aantal maatschappelijke regels hebben waaraan iedereen zich moet houden. Die regels zijn: maximaal twaalf koopzondagen, uitgezonderd toeristische gebieden. Ik kan me daarom goed vinden in de wijziging die nu voorligt, maar heb er nog wel veel vragen bij. Ik denk niet dat we deze wet binnen nu en een maand gaan afhameren.”
In uw eerste, schriftelijke reactie op het wetsvoorstel stelt u op dit moment geen werkgelegenheid te willen „opofferen.”
„De werkgeverskoepel Platform Detailhandel Nederland stelt dat de wetswijziging 20.000 banen gaat kosten. Nu lijkt dat me wel wat overdreven, maar als uit onomstreden onderzoek zou blijken dat door de wetswijziging een substantieel deel van de werkgelegenheid verloren gaat, moet je jezelf afvragen of dat in de huidige tijd slim is.”
Is werkgelegenheid belangrijker dan wetshandhaving?
„De wet moet gehandhaafd worden, hoe dan ook. Hooguit moet je de wet aanpassen als je met elkaar vindt dat hiertoe zwaarwegende economische argumenten zijn. Maar ik wil hier nog niet te veel over zeggen. We weten niet hoe de economische crisis zich ontwikkelt. Neemt die af, of wordt ze erger dan we nu nog kunnen vermoeden. Wel is het zo dat je als wetgever natuurlijk verder kijkt: je moet niet bij alles wat je doet de crisis erbij halen. Want die gaat een keer over, mag je toch hopen.”
U suggereert om gemeenten die voor de verschijning van het coalitieakkoord het aantal koopzondagen uitbreidden van wetswijziging uit te sluiten. Waarom?
„Er maken nu 157 gemeenten gebruik van de toerismebepaling. Gaan we straks tegen steden als Amsterdam en Den Haag zeggen: je mag opnieuw het onderzoekstraject in? Of laten we de bestaande situatie onaangetast en geven we met de wetswijziging de nodige duidelijkheid voor de toekomst?”
Maar in 2006 ageerde u al tegen de gemeente Almere, waar met een dubieus beroep op toerisme winkels iedere zondag open kunnen? Almere wist heel goed wat ze deed.
„Dat klopt en ik heb die mening over Almere nog steeds. Maar dan nog: als dit voor Almere geldt maar voor 156 andere gemeenten niet, moet je het ze dan allemaal aandoen om het traject opnieuw te doen? Dat impliceert nogal wat, ook op het gebied van lasten- en regeldruk. En die wilden we deze kabinetsperiode juist terugbrengen.”
Werkgevers- en werknemersbelangen botsen op koopzondagenterrein. Wat weegt voor de PvdA het zwaarst?
„Het is een én-én-énverhaal. Ik wil eerst helderheid over de werkgelegenheidseffecten van het wetsvoorstel. Vervolgens kunnen we de verschillende belangen gaan wegen. Overigens lijken werkgevers wel één front te vormen in het afwijzen van wetswijziging, maar vergis u niet: veel kleine ondernemers willen helemaal niet toe naar nog meer koopzondagen. Tegen hen kun je natuurlijk zeggen: je hoeft niet verplicht open, maar zo simpel ligt het niet. Doe je niet mee, dan verlies je omzet.”
Vakbonden, traditioneel uw achterban, steunen het initiatiefwetsvoorstel van SGP en SP dat een slag verder gaat en ook de belangen van werknemers specifiek noemt. Gaat u dit ook eisen?
„Wij zouden graag zien dat werknemersbelangen door gemeenten worden meegewogen in hun besluit. We hebben hierover vragen gesteld aan het kabinet. Wellicht dat het op dit punt tot een amendement komt, maar we wachten eerst de beantwoording af.”
Volgens de bonden worden werknemers vaker gedwongen om op zondag te werken.
„Ik heb die signalen ook opgepikt. Belangrijk is om dit goed in kaart te brengen. Betreft het incidenten of is er sprake van een structureel probleem? Dat zou bijvoorbeeld achterhaald kunnen worden door het oprichten van een meldpunt. Mijn indruk is echter dat de bonden nog meer bezorgd zijn over de speciale vergoeding voor zondagswerk. Ze vrezen dat die 100 procent extra salaris op de helling gaat. Wat de PvdA betreft gebeurt dat niet. De zondag is en blijft een bijzondere dag. Dat moet ook in het salaris tot uiting komen.”
