NEW YORK - Met muziek van doedelzakken en plechtig tromgeroffel is dinsdagnacht in New York om 1.00 uur (7.00 uur Nederlandse tijd) de dag van herdenkingen van de aanslagen van 11 september vorig jaar begonnen. Aan de andere kant van de wereld waren ze op dat moment al afgelopen. Overal gingen de vlaggen halfstok.
Vanuit de vijf wijken van de stad trokken optochten van onder anderen brandweerlieden, politieagenten en reddingswerkers naar Ground Zero, de plaats waar de Twin Towers stonden totdat twee gekaapte vliegtuigen zich in de gebouwen boorden. Daardoor kwamen 2801 mensen om het leven. In de loop van de dag werden de meer dan 3000 slachtoffers van de aanslagen in New York en Washington en het gekaapte vliegtuig dat in Pennsylvania neerstortte wereldwijd op diverse manieren herdacht.
Bij de Amerikaanse ambassade in Kabul is een klein stukje begraven van het verwoeste World Trade Center in New York. In Nieuw-Zeeland begon de dag met het planten van bomen bij de Amerikaanse ambassade. In de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul namen ongeveer 150 Koreaanse en Amerikaanse functionarissen deel aan een plechtigheid in de tuin van de Amerikaanse ambassade. In het Australische vakantieoord Surfers Paradise trokken tientallen mensen, aangevoerd door brandweerlieden en ambulancemedewerkers, naar het strand om daar een menselijke Amerikaanse vlag te vormen.
Zelfs het economische leven moest even pas op de plaats maken. De beurzen in Azië openden met korte herdenkingsplechtigheden en momenten van stilte, die naar verwachting later door de Europese beurzen zouden worden nagevolgd. Op het scherm van de beurs van Tokio verscheen een boodschap van medeleven en gebed.
De Russische president Vladimir Poetin was er woensdagmorgen vroeg als eerste bij om zijn Amerikaanse collega George Bush te bellen en medeleven en steun te betuigen. Bij de Amerikaanse ambassade in Moskou werd vanmorgen de vlag halfstok gehangen.
In de VS werd de staat van paraatheid gisteren verhoogd van de ”gele fase” naar de ”oranje fase”. Dat betekent dat er een verhoogd risico bestaat voor terreuraanslagen. Aanwijzingen voor dat verhoogde risico hadden volgens minister van Justitie John Ashcroft echter vooral betrekking op het buitenland, waar uit voorzorg een aantal ambassades en consulaten werd gesloten. Waarom de verhoogde alarmfase toch ook voor de VS zelf werd afgekondigd, kon hij niet duidelijk maken. Morgen spreekt president Bush de algemene vergadering van de VN in New York toe. Hij zal daar aandringen op internationale steun voor militaire actie tegen Irak, omdat het regime van Saddam Hussein nu al jaren VN-besluiten betreffende ontwapening negeert.
Bush probeerde woensdag de internationale zorgen over Amerika’s houding weg te nemen. „Amerika heeft partners nodig om de vrede te bewaren”, stelde hij woensdag in een zelfgeschreven commentaar in The New York Times. De EU staat achter de VS in de strijd tegen het terrorisme, zeiden de regeringsleiders van de vijftien EU-landen en de dertien kandidaat-lidstaten woensdag. De regeringsleiders geven uiting aan hun „smart” over de aanslagen, een jaar geleden.
