23-09-2008 08:55
| Clasina van den Heuvel
DEVENTER - Zo’n 1 miljoen mensen beginnen hun reis naar dromenland op een Silvana Supportkussen. Het hoofdkussen -zacht bovenaan, met een steviger neksteun onderaan- wordt sinds de jaren 80 op de markt gebracht door Jade. In de fabriek in Deventer vullen medewerkers katoenen hoezen totdat die zacht, een beetje zacht, extra zacht, stevig, een beetje stevig en extra stevig aanvoelen.
Het concept verenigt de oosterse en de westerse slaapmethode, vertelt directeur Marco Achtereekte: het is een combinatie van de neksteun waarop mensen uit Afrika en Azië slapen en het zachte kussen uit het Westen. Jade werd er „heel erg groot” mee - in een nichemarkt.
De opa van Achtereekte startte in 1936 de Kapok- en Wolmatrassenfabriek in Deventer; zijn zoon zette in 1953 Jade op (Jan Achtereekte Deventer). Totdat in 1982 Silvana Support op de markt kwam, waren de producten van Jade „goedkoper, goedkoper en goedkoper” geworden. „Als afval geen prijs heeft, kan dat”, vertelt Achtereekte jr., die uitlegt dat het uitgangspunt bij het maken van kussens destijds heel anders was: snijrestmateriaal van polyether voor meubelkussens en matrassen diende als vulling. „Toen dat materiaal door andere toepassingen wel een prijs kreeg, had dat dus zijn uitwerking op de kussenmarkt.”
Jade gooide het roer om en gaf hoofdkussens een gezicht. Letterlijk: op Silvana Supportkussens staan gezichtjes. Figuurlijk: er zit een visie achter. De vulling bestaat anno 2008 uit een mix van bijvoorbeeld latexsticks en synthetische vezelbolletjes (die als minischokbrekers dienstdoen), de neksteun uit verschillende hoogten latex en de hoes is behandeld tegen huisstofmijt. Voor iedere persoon en elke wens is er een eigen kussen.
In juni dit jaar introduceerde het bedrijf het eerste hoofdkussen met het Max Havelaarkeurmerk, Kapok ’n Cotton, gevuld met de natuurlijke grondstof kapok, waarvoor de boeren in ontwikkelingslanden een eerlijke prijs krijgen. Behalve kussens maakt Jade sinds een jaar of drie dekbedden met climate control: dekbedden met onder de tijk een temperatuurregelende laag. De Deventer kussenfabrikant heeft intussen 2500 artikelnummers in de computer staan.
„Elk tweede kussen in Nederlandse huizen komt hiervandaan”, zegt Achtereekte, die schat dat Jade er vorig jaar zo’n 600.000 verkocht, naast 100.000 dekbedden. Het maken van de hoezen besteedt hij voor een groot deel uit in China en India. Ze daar laten vullen is niet handig -dan zou er letterlijk een hoop lucht naar Nederland vervoerd moeten worden-, dus dat gebeurt in Deventer. In totaal staan er zo’n zeventig mensen op de loonlijst van Jade.
Dat hij met Fair Trade, initiatiefnemer van het Max Havelaarkeurmerk, in zee ging, zegt iets over de visie van Achtereekte. Tegelijk doet hij zaken met grote winkelketens die soms scherpe prijzen vragen. Daar zit een spanningsveld, erkent hij. Natuurlijk denkt hij mee met zijn klanten, de verkopers die de kussens aan de man gaan brengen. Maar een eis van de kant van een grote klant om zijn prijs met 30 procent omlaag te brengen, kostte Achtereekte onlangs een omzet van honderdduizenden kussens. „Ik kan het voor mezelf niet verantwoorden als er in India één kind voor mij aan het werk moet.”
Het fenomeen van wat hij een „opgedeelde waarheid” noemt, zit hem hoog. „Mensen willen er niet aan denken dat wat bovenin bedacht is, onderin anders uitpakt.” Met andere woorden: wat goedkoop lijkt, kan duur blijken in het omgaan met de aarde en met mensen.
En Achtereekte streeft naar duurzaamheid. Dat wil niet zeggen dat al zijn kussens een verkoopprijs van rond de 80 euro hebben, zoals de Silvana Support, maar er gelden wel kwaliteitseisen. „Wij maken kussens, geen zakken met vulling. Als een producteis wordt geofferd voor de marge, voor het rendement, ben ik weg.” Daarnaast zou hij graag zien dat Jade, dat nu 55 jaar bestaat, zijn honderdjarig jubileum haalt.
De consument houd je maar één keer voor de gek, meent Achtereekte. En dat is niet wat hij wil. Hij wil veroveren. „Slapen is een enorm emotionele bezigheid”, legt hij uit. De website silvana.nl sluit aan bij die emotie. Over de homepage dwarrelen letters: „Na 5 jaar onvoorwaardelijke steun is je kussen aan vervanging toe…”, gevolgd door: „Dag kussen, je was heerlijk, maar aan alles komt een eind.” Wie klikt op „Laat je kussen gaan” kan kijken welke nieuw exemplaar het beste bij hem/haar past.
„Voor het slaapgevoel is een kussen veel belangrijker dan een matras”, zegt Achtereekte. „Je ziet vaak dat mensen hun kussen meenemen op vakantie. Het is een soort teddybeer. Wij moeten de droom verkopen.”
