LEIDEN – Het is een nichemarkt, maar wel een die sterk groeit: vakantiereizen per trein. Of de financiële crisis gaat mee- of tegenwerken zal blijken, maar hij verwacht het eerste. Directeur Helmut Brall van Treinreiswinkel: „Dat de trein in Europa toekomst heeft, blijkt uit alle nieuwe trajecten die worden aangelegd.”
Een nichemarkt, dat wil zeggen dat slechts een paar procent van alle vakantiegangers per trein reist: 5 procent om precies te zijn. Een product voor liefhebbers dus, vakantie per spoor. Maar het legertje enthousiastelingen groeit. In 2008 boekte Treinreiswinkel 110.000 passagiers, een plus van 30 procent vergeleken met een jaar eerder.
De formule werkt zoals bij vliegwinkel.nl, maar dan voor reizen per rail: bij Treinreiswinkel is in principe ieder treinkaartje te koop. Hoe vroeger geboekt, hoe voordeliger. Voor elk traject, wereldwijd, op een paar kleine spoorlijntjes in Zuid-Amerika na, zegt Helmut Brall (52). Hij weet goed waarover hij praat, want hij bereisde zelf alle bestemmingen die in de gids staan. „Voordat mijn vrouw en ik het bedrijf startten, gingen we met het gezin altijd al per trein op vakantie.”
We schrijven 2002. De liberalisering van de spoorwegen binnen Europa is mooi op dreef, monopolies zijn afgeschaft. Brall is –met vijftien jaar ervaring in de reiswereld, waaronder bij budgetbureau NBBS– toe aan een eigen bedrijf. „De reguliere reisbranche liet de trein nagenoeg links liggen, omdat die reizen te bewerkelijk en omslachtig zouden zijn.”
In juli 2002 opent de Treinreiswinkel in de Leidse Breestraat, met het echtpaar Brall en één medewerker. Dat er een markt is, blijkt meteen. „Die eerste zaterdag boekten we, zonder enige vorm van reclame, tien reizen.” Tot 2004 gebeurt alles op de startlocatie. Dan komt er op de Oude Vest in Leiden een callcenter bij en in Amsterdam een winkel. Het aantal medewerkers groeit en staat inmiddels op 35, parttimers inbegrepen.
„In de beginjaren plusten we jaarlijks 60, 70 procent, maar ook in 2008 stegen we dus nog 30 procent”, vertelt Brall. De verwachtingen voor 2009 zijn door de crisis onzeker, maar hij gaat uit van groei. „Een treinreis in Europa ligt nu wellicht meer voor de hand dan verre en dure exotische bestemmingen.” Dat de trein ook zonder recessie steeds beter scoort, staat vast, zegt hij. „Europa biedt zo veel moois en heeft een goed spoorwegnet, dat alleen nog maar beter en sneller wordt.”
Madrid, Marseille, Rome en Belgrado staan in de gids, maar ook Moskou en Peking: de laatste bestemming is te bereiken per Transsiberië-Express. Alpenlanden zijn toppers, maar Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika verkopen ook goed. „En de Europese nachttreinen, die begin deze eeuw werden afgeschaft, zijn voor een groot deel terug, onder andere in de formule van City Night Line.”
De internetsite is een goede informatiebron, maar daadwerkelijk boeken gebeurt toch vaak per telefoon of in de winkel. De animo voor zijn stand op de onlangs gehouden Vakantiebeurs noemt Brall „meer dan uitstekend” met 4000 gesprekjes in een kleine week. „Veel mensen tonen zich erg tevreden. Soms sturen ze ons achteraf digitale foto’s, af en toe zelfs dvd’s met de hele reis, inclusief muziek, of er komt een ansichtkaart. Heel leuk, ik verbaas me echt over de moeite die sommigen nemen.”
Dat er ook negatieve ervaringen waren, geeft Brall direct toe. „Er werken mensen bij Treinreiswinkel. De reizen zijn bewerkelijk, soms gaat het om tien, vijftien reserveringen achter elkaar: treinen, hotels, een busaansluiting ergens. In tijden van grote groei, als er veel nieuwe mensen moeten worden ingewerkt, gaat er wel eens iets fout, dat is heel vervelend. Ons speerpunt kwaliteitsverbetering van 2008 was vruchtbaar: we maakten op dat punt echt een slag. Ook dat hoorden we op de beurs.”
Autotreinen, slaaptreinen, luxetreinen en budgetverbindingen: Treinreiswinkel heeft alles in huis. „We opereren neutraal tussen de diverse maatschappijen.” De categorie rondreizen is een opvallend snelle groeier. „Elk jaar komen er ritten bij.” In 2009 staan de Buiten-Hebriden in Schotland voor het eerst in de gids. „Rondreizen worden veel gemaakt door mensen van wie de kinderen de deur uit zijn.” Een populaire is Istanbul: heen via de Oriënt Express Route en terug per vliegtuig of met boot en trein via Griekenland.
„Mensen reageren achteraf vaak met de opmerking dat de treinreizen het leukste onderdeel waren van de hele vakantie. Je zit, je rust, je loopt wat en ziet veel. Via het vervoer maak je goed kennis met de cultuur van een land.” Leuk om te weten: „Wij verzorgen alle treinreizen voor Beter-uit en doen ook veel zaken met Amicitia.”
