20-10-2008 10:49
| Drs. A. A. C. de Rooij
APELDOORN - ING heeft als eerste een beroep gedaan op het fonds dat minister Bos achter de hand houdt om financiële instellingen te voorzien van vers kapitaal. Wellicht volgen er nu meer verzoeken. Dat zal vooral afhangen van de reacties van de markten en de klanten.
De genoemde bank-verzekeraar, waartoe onder andere ING Bank, de Postbank en Nationale-Nederlanden behoren, is geen Fortis, beklemtoonden de bewindsman en bestuursvoorzitter Tilmant toen zij gisteravond in Amsterdam de deal bekendmaakten.
Zij achten de ingreep primair nodig, zo mogen we concluderen, om het concern in het geweld van de voortrazende kredietcrisis beter toegerust te doen zijn tot de internationale concurrentieslag.
In Europa vervult het Verenigd Koninkrijk inmiddels een voortrekkersrol bij de aanpak van de problemen. Premier Brown, die onder zijn voorganger Blair de post van minister van Financiën bekleedde, oogst momenteel alom veel lof.
Een van de maatregelen van zijn regering is dat zij recent forse bedragen heeft gepompt in enkele toonaangevende banken, waaronder Royal Bank of Scotland (RBS). Daarmee beoogde zij deze bedrijven een solidere kapitaalpositie te verschaffen.
In Nederland stelde het kabinet, in navolging van de Britse benadering, voor dit doel 20 miljard euro beschikbaar. Let wel, dan praten we dus niet over geld dat bestemd is om noodlijdende ondernemingen in de financiële sector van de ondergang te redden, maar om gezonde spelers in deze turbulente periode een steun in de rug te bieden.
Tot aan het voorbije weekend durfde echter geen van de potentiële kandidaten de pot aan te spreken. Er bestond begrijpelijkerwijs vrees dat bij zo’n actie de buitenwacht zou gaan twijfelen aan de overlevingskansen van de betrokken vennootschap, dat spaarders hun tegoeden zouden terugtrekken en dat de beurskoers zou kelderen. Tegelijk hoorden we bijvoorbeeld van de zijde van Van Lanschot dat je nooit nooit moet zeggen als het gaat om een beroep doen op de door Den Haag gecreëerde faciliteit.
Toezichthouders leggen banken solvabiliteitseisen op. Tegenover hun uitzettingen, waaronder hypotheken en overige verstrekte leningen, dienen zij als buffer een bepaald percentage aan eigen vermogen te bezitten.
Een kapitaalinjectie zoals bij ING resulteert erin dat die verhouding verbetert. Dat versterkt de concurrentiepositie, want klanten doen in de huidige situatie van grote onzekerheid uiteraard het liefst zaken met een partij die wat dit betreft stevig in de schoenen staat. Bovendien worden de normen op dit gebied ongetwijfeld aangescherpt. Alle banken zullen straks moeten voldoen aan een hogere solvabiliteitsgraad.
Afgelopen vrijdag kreeg ING op de beurs een enorme dreun te verwerken. Het management kondigde voortijdig aan -de officiële presentatie van de cijfers vindt begin volgende maand plaats- dat in het derde kwartaal een verlies is geïncasseerd van 500 miljoen euro. De voornaamste oorzaken daarvan zijn de deuk die de beleggingsportefeuille heeft opgelopen door de malaise op de beurzen en wanbetalingen op uitstaande vorderingen. Het aandeel van de combinatie verloor onder invloed van het ongunstige bericht meer dan een kwart van zijn waarde. Die ontwikkeling droeg ertoe bij dat de raad ven bestuur besloot aan te kloppen bij Bos.
De minister en De Nederlandsche Bank (DNB) dringen niets op. Zij laten het initiatief tot een kapitaalinjectie bij de instellingen zelf. Anders dan de autoriteiten in de VS zijn zij in dit verband niet met de hele groep om tafel gaan zitten om gezamenlijk te praten over de toewijzingen. De kans lijkt groot dat, nu het eerste schaap over de dam is, meer concerns gebruik willen maken van het fonds. Maar eerst moet natuurlijk blijken of de operatie goed uitpakt en dat niet juist een averechts effect optreedt. In deze buitengewone omstandigheden, waarin emotie het wint van het gezonde verstand, weet je het tenslotte maar nooit.
Ondertussen hoeft de belastingbetaler niet bezorgd te zijn dat hij de rekening betaalt voor de miljarden waarmee de regering ING de helpende hand reikt. Bos heeft bedongen dat de financiële multinational minimaal 8,5 procent rente betaalt over het ontvangen bedrag.
Dat is een hoger percentage dan waartegen hij de benodigde middelen op de kapitaalmarkt kan aantrekken. Bovendien wordt de vergoeding aan het Rijk jaarlijks naar boven aangepast, wat een prikkel betekent voor ING om de inbreng van de staat zo snel mogelijk terug te draaien. Al met al ziet het ernaar uit dat de transactie de schatkist en in het verlengde daarvan de burger eerder iets oplevert dan dat ze de gemeenschap iets kost.
