Gratis geld
Er borrelen een aantal gedachten bij me naar boven. Ik kan me niet herinneren ooit zulke brieven van een serieuze bank te hebben ontvangen, wel van allerhande duistere financiële adviseurs. Blijkbaar heb ik ook de essentie van de kredietcrisis gemist. Ik dacht dat de grote banken zelf door het geld heen zijn en door liquiditeitsproblemen acuut op het punt staan om te vallen, tenzij de overheid ingrijpt. Gaan ze nu gratis geld weggeven?
De grootste verwarring wordt echter veroorzaakt door de informatie van beide brieven te combineren. Naar de letter genomen zijn ze niet in strijd met elkaar. Het kan best zijn dat ABN AMRO een maand lang gratis geld verstrekt om vervolgens 12,3 procent te vragen. Om te beoordelen of dat gunstig is zal een vergelijking moeten worden gemaakt met voorwaarden en tarieven van andere banken. Daar heb ik overigens weinig zin in.
Banken waren jarenlang het toonbeeld van betrouwbaarheid en degelijkheid. Dat dit beeld grote schade heeft opgelopen behoeft geen nadere uitleg. Wat ik echter niet begrijp is dat nu de toevlucht wordt genomen in het actief benaderen van consumenten om elkaar vliegen af te vangen. Gaan we nu een prijzenslag krijgen zoals we die bij de supermarkten hebben gezien? Alles wordt uit de kast gehaald om mij als consument zover te krijgen dat mijn geld blijft rollen. Consumentenbestedingen is de wind die de molen van de economie doet draaien. Aan de andere kant horen we dat de advertentie-inkomsten van dagbladen teruglopen.
Waar loopt dit op uit? Straks krijgen we iedere avond om halfzeven een callcenter aan de lijn, waarbij iemand ons eerst een financieel probleem probeert aan te praten, en vervolgens de oplossing biedt. Ik vraag me af of de economie werkelijk is gediend met dit soort acties. Voor het herstel van het vertrouwen lijkt me dit niet de aangewezen weg. Ik vrees dat het tegendeel wordt bereikt: een behoedzame en achterdochtige consument die zijn bestedingen terugdraait in plaats van opschroeft.
Bescheidenheid
Wat is wel de aangewezen weg? Ik pretendeer niet de oplossing te hebben. Er zijn mijns inziens krachten in het economische systeem actief die niemand bij machte is te beheersen. Dat zou tot bescheidenheid moeten leiden.
De lofzang van Maria blijkt in deze adventstijd zijn profetische kracht nog niet verloren te hebben. „Hij heeft verstrooid de hoogmoedigen in de gedachten hunner harten. Hij heeft machtigen van de tronen afgetrokken (…) en rijken heeft Hij ledig weggezonden.” Daar is het niet bij gebleven. „Nederigen heeft Hij verhoogd. Hongerigen heeft Hij met goederen vervuld.” Ik wens u een gezegend Kerstfeest.
De auteur is onderzoeker bij het LEI. Hij schrijft deze bijdrage op persoonlijke titel.
Reageren aan scribent? nietbijbroodalleen@refdag.nl