Hebben vakantie en de economische crisis wat met elkaar te maken of is dat iets waar we vooral na de vakantie weer mee geconfronteerd zullen worden? Komt het er tijdens de vakantie juist niet op aan even pauze te nemen en te proberen om de economie, zij het voor even, te vergeten? Inderdaad is afstand nemen prima om de batterij weer op te kunnen laden.
Economen zien echter overal economie in, ook als het de vakantie betreft. Het CBS heeft berekend dat 82 procent van de Nederlanders in 2008 op vakantie ging. En dat niet één keer maar meer keren: de gemiddelde vakantieganger gaat 2,8 keer per jaar op vakantie! Volgens een ruwe schatting wordt per gezin ruim 1500 euro per jaar aan vakanties uitgegeven. Dat is een kleine 10 procent van het besteedbare jaarinkomen.
Laag pitje
Ongeveer de helft van het totale aantal vakanties door Nederlanders werd in eigen land doorgebracht. In totaal was dit goed voor circa 92 miljoen overnachtingen.
De andere helft werd in het buitenland doorgebracht. Voor lange vakanties zijn Frankrijk, Duitsland en Spanje erg populair, terwijl de korte vakanties vaak tot een bezoek aan de directe buurlanden beperkt bleven.
Het werk mag dan tijdens de vakantie even stilliggen of op een laag pitje draaien, dit geldt niet voor de bestedingen. Mensen blijven geld uitgeven, zonder daarvan moe te worden. In totaal besteedden de Nederlanders in 2008 ruim 15 miljard euro. Dat is een flinke bestedingsimpuls voor de economie en het is daarom niet onbelangrijk waar dit geld terechtkomt. Extra bestedingen bevorderen de economische activiteit en leiden tot toename van de werkgelegenheid. En dat laatste is weer goed voor het overwinnen van de crisis.
Vanuit die optiek bezien is het op het eerste gezicht niet gek je af te vragen hoe de Nederlander als vakantieganger kan helpen om de economie in eigen land te stimuleren. Van de vakantiebestedingen wordt nog geen 3 miljard euro (ofwel minder dan 15 procent) in eigen land uitgegeven. Zouden we als vakantiegangers een paar miljard meer in Nederland in plaats van in het buitenland besteden, dan heeft dit zeker een positief effect op de economie.
Is dat ook wat er gebeurt? Begin dit jaar leek het daar niet op. Nederlandse toeristen gaven alleen al het eerste kwartaal van 2009 circa 1,7 miljard euro extra uit in het buitenland. Hoe het deze zomer is gegaan is nog niet helemaal duidelijk. De crisis zal er een aantal extra mensen toe brengen om de vakantie in eigen land door te brengen. Dat is vaak aanmerkelijk goedkoper.
Tegelijkertijd blijven er mensen uit het buitenland weg, die anders graag aan de Nederlandse kust hun vakantie hadden doorgebracht. Bovendien houden zij die wel komen hun hand meer op de knip.
Het lijkt erop dat het vakantiegedrag van de Nederlander en de buitenlander geen extra impuls zullen geven aan onze economie. Of dat aanleiding moet zijn voor de overheid om vakanties in eigen land te stimuleren is een open vraag.
Algemeen lijkt het niet wijs om nu protectionistische sentimenten op te wekken. Maar het tegenovergestelde beleid is ook niet nodig. De afschaffing van de vliegtaks per 1 juli van dit jaar maakt buitenlandse reizen extra aantrekkelijk en is bovendien slecht voor het milieu. Dat helpt zeker niet!
De auteur is universitair docent bij Wageningen Universiteit.
Reageren aan scribent? nietbijbroodalleen@refdag.nl.
