APELDOORN - De eerste mondiale steunronde voor banken lijkt niet afdoende te zijn geweest. De financiële wereld houdt er ernstig rekening mee dat bankiers opnieuw met de pet rond moeten.
Is het nog altijd kommer en kwel bij banken? Daar lijkt het wel op. Na miljardenafschrijvingen op Amerikaanse rommelhypotheken doemen er, met name in de VS, nog altijd nieuwe problemen op aan de financiële horizon. Zo hebben veel Amerikaanse burgers grote moeite met het aflossen van hun torenhoge creditcardschulden en autoleningen.
De recessie waarin westerse economieën zijn terechtgekomen, versnelt deze problematiek. Zo gaan, door inzakkende consumentenbestedingen, steeds meer bedrijven failliet, met alle negatieve gevolgen voor banken van dien: zij kunnen grotendeels naar hun vorderingen op deze concerns fluiten.
Dit alles is funest voor de kapitaalpositie van banken. Nieuwe steunaanvragen lijken daarom welhaast onvermijdelijk. Dat Europees commissaris Kroes dinsdag bekendmaakte de regels voor het verstrekken van staatssteun aan banken nog voor Kerst te zullen aanpassen, lijkt een teken aan de wand.
Maar banken kregen toch al miljarden aan steun?
Dat is waar. Toch dekken de injecties van overheden de stroppenpot van banken niet. Pompten overheden tot nog toe zo’n 700 miljard euro in banken, tot op heden boekten banken op hun bezittingen noodgedwongen maar liefst zo’n 800 miljard euro af.
Doordat de problematiek in de financiële wereld aanhoudt, moesten grote bankenconcerns als Citigroup en Royal Bank of Scotland (RBS) daarom vorige maand voor de tweede keer steun accepteren om op de been te blijven. Het heeft er de schijn van dat naarmate de economische malaise aanhoudt, financiële instellingen in toenemende mate kenmerken vertonen van een bodemloze put: er moet steeds geld bij.
Lenen banken dáárom minder geld uit?
Banken lijken inderdaad huiveriger te zijn geworden met het verstrekken van krediet. Dat is op zichzelf ook wel te begrijpen: terwijl door de financiële misère en inzakkende aandelenkoersen hun kapitaalpositie slinkt, eisen toezichthouders juist steeds grotere buffers. Anderzijds versterken banken de negatieve trend door terughoudend te zijn met kredietverstrekking aan bedrijven en consumenten. Zo kan geldgebrek het aantal faillissementen onder bedrijven bevorderen en kan bij gebrek aan hypothecaire financiering aan burgers de woningmarkt versneld inzakken. In beide gevallen slaan de gevolgen hiervan als een boemerang terug op banken.
Is nieuwe steun ook in Nederland nodig?
Omdat door de grote verwevenheid van financiële markten problemen in de VS ook hier voor reuring zorgen, is dat verre van onmogelijk. Volgens verschillende media houden (anonieme) bronnen hiermee al ernstig rekening. Dat nu ook bij een, als uitermate gezond bekendstaande, bank als het Amerikaanse Goldman Sachs miljardenverliezen worden verwacht, voedt de angst.
Banken kunnen toch ook gewoon nieuwe aandelen uitgeven?
In normale marktomstandigheden is dit inderdaad een probaat middel om kapitaal aan te trekken, evenals de verkoop van bedrijfsonderdelen. Of dit moment zit er echter -op een handvol koopjesjagers na- niemand op aandelen of onderdelen van financiële instellingen te wachten.
Er zijn nog altijd veel meer mensen die hun bankaandelen van de hand willen doen dan dat er beleggers zijn die ze willen inslaan; om die reden dalen de beurskoersen van banken nog altijd gestaag.
En Van Lanschot dan?
Het Nederlandse Van Lanschot Bankiers blijkt hierop inderdaad een positieve uitzondering. De elitebank -een van de weinige banken die nog altijd winst maken- meldde maandag met nieuwe aandelen geld te hebben opgehaald bij enkele grote beleggers.
Anderzijds moest bankreus RBS vorige week bij gebrek aan gewillige beleggers door de Britse overheid voor ruim de helft worden genationaliseerd. Slechts 0,24 procent van een noodzakelijke kapitaalverhoging bij deze bank werd gedragen door bestaande aandeelhouders.
