KRUININGEN – Zeeland is de spil in de uienindustrie. Vorig jaar werd in Nederland 1 miljoen ton uien geteeld. Wiskerke Onions in Kruiningen heeft daarvan meer dan 100 miljoen kilo verwerkt.
In de loodsen van het uienbedrijf is het fris. Heftrucks rijden er met hoge snelheid rond. Het is oppassen geblazen om niet omver te worden gereden.
Wiskerke Onions verwerkt en verpakt uien en sjalotten. Het Zeeuwse bedrijf teelt zelf weinig. Directeur Jacob Wiskerke (54): „We kopen in bij een selecte groep telers. Als er een bestelling binnenkomt, halen we de uien zelf op bij de teler. Die heeft meestal een geklimatiseerde opslag.”
In houten kisten komen de uien binnen. Bij de verwerking ontdoet een machine ze eerst van de staarten, de buitenste schil en grondresten. Volautomatisch worden ze vervolgens gesorteerd op vier verschillende maten. Tot slot inspecteren twaalf tot vijftien werknemers handmatig alle uien: rotte en slechte exemplaren en steentjes gaan eruit.
Vanaf dan komt er geen mensenhand meer aan te pas. De uien worden verpakt in verpakkingshoeveelheden die variëren van 500 gram tot 25 kilogram.
Wiskerke Onions bestaat ruim 75 jaar. Wiskerke: „Mijn opa begon het bedrijf in 1933; mijn vader nam het in de jaren zeventig over. Sinds 1 januari 1980 zijn mijn broer Kees en ik eigenaar. Mijn vrouw en kinderen werken ook mee. Het is een echt familiebedrijf.”
Nederland is ’s werelds grootste uienexporterend land. „Ons land is verantwoordelijk voor nog geen 2 procent van de wereldproductie. Van alle geproduceerde uien in de wereld exporteert Nederland een vijfde.”
Wiskerke erkent dat het bijzonder is dat Nederland weinig uien produceert en toch de wereldmarkt domineert. „Ons land heeft een paar voordelen die andere landen niet kennen. In de productieketen van de Nederlandse uienindustrie zijn telers, verpakkers en exporteurs van elkaar gescheiden. Daardoor heerst er flinke concurrentie in de sector; iedere partij draagt haar eigen risico.”
Wiskerke Onions is een uitzondering. „Wij exporteren zelf sinds begin jaren tachtig. We hebben klanten in zeventig landen, van Rusland tot Singapore en van Azerbeidzjan tot Maleisië.”
Een ander voordeel van Nederland is de goede locatie van telers ten opzichte van de verpakkers, stelt Wiskerke. „De totale transportkosten bedragen in Nederland minder dan 5 cent per kilo. In andere landen zijn die veel hoger. In de driehoek Vlissingen, Antwerpen en Rotterdam zit 80 procent van de uienverwerkers. De afstand naar een haven is dus nooit groot. In Frankrijk zit bijvoorbeeld een verpakker in Orléans. Vandaar is het meer dan 650 kilometer naar de dichtstbijzijnde haven. Vervoeren via het water vanuit Zeeland is niet duur. We vullen lege containers van schepen die hier hebben gelost. Het is nu goedkoper een kilo uien per boot naar Singapore te vervoeren dan per vrachtauto naar het Franse Lille.”
Om de kwaliteit van de uien te garanderen heeft Wiskerke Onions vijf jaar geleden een ingenieus digitaal systeem geïntroduceerd waarmee de herkomst en de geschiedenis van elke partij uien kan worden achterhaald. „Elke teler van wie we afnemen kan inloggen op onze website en moet daar alle teeltgevens van de uien invoeren: wanneer de ui is gepoot en geoogst en op welk moment het gewas is bespoten en met welk middel. Zo is altijd te traceren waar een partij vandaan komt en wat ermee is gebeurd. Elk moment zijn er 200 van onze containers over heel de wereld onderweg.” Met het systeem loopt Wiskerke voorop. „Vanuit allerlei landen komen geïnteresseerden het bekijken.”
Het Zeeuwse bedrijf telt 45 vaste medewerkers. In het hoogseizoen staan oproepkrachten hen bij. Veel medewerkers zijn al lang in dienst. Er wordt gewerkt in ploegendiensten zodat bij topdrukte van vijf uur ’s ochtends tot negen uur ’s avonds uien kunnen worden verwerkt en gepakt.
Makkelijk is het niet in de uienverwerking, zegt Wiskerke. „De laatste 25 jaar zijn er bijna veertig verpakkers gestopt. Ook de economische crisis neemt onzekerheden met zich mee. Valuta zijn erg variabel. Zo is de Russische roebel de laatste tijd hard weggezakt. Met Rusland doen we juist veel zaken. Exporteren is nu een groter risico. Verder is de uienprijs erg variabel.”
Wiskerke Onions maakte een flinke ontwikkeling door sinds de twee broers aan het roer staan. „Begin jaren tachtig pakten we jaarlijks 6 miljoen kilo uien in; vorig jaar was dat meer dan 100 miljoen kilo.”
www.wiskerke-onions.nl.
