Staat neemt Fortis Nederland over

Dat is het resultaat van twee dagen lang in het diepste geheim onderhandelen tussen de Nederlandse, de Belgische en de Luxemburgse regering en de leiding van Fortis. Gisteravond kwamen premier Balkenende, vicepremier Bos en president Wellink van De Nederlandsche Bank met het onderhandelingsresultaat naar buiten.

Het akkoord vervangt de overeenkomst van een week eerder, waarin Nederland voor 4 miljard euro een belang van 49 procent nam in de Nederlandse Fortispoot, uitgezonderd ABN AMRO.

Dat de staat een bank voor 100 procent overneemt, „moet grote uitzondering blijven”, benadrukte Bos vrijdag. Hij zag zich deze week tot de ongebruikelijke stap genoodzaakt nadat spaarders en andere banken hun geld weghaalden bij Fortis, waardoor het concern in acute geldnood geraakte.

Door de overname van het Nederlandse deel van Fortis „weten spaarders en klanten nu dat hun geld in goede handen is”, aldus de minister van Financiën gisteren. „Daarmee hebben we het vertrouwen hersteld.”

Volgens Bos krijgt Nederland de „gezonde delen” van het Fortisconcern in handen. „Die zijn nu gevrijwaard van besmetting.” Met het geld dat Nederland aan België betaalt, kunnen de minder gezonde delen gesaneerd worden. Premier Balkenende sprak daarom van een „win winsituatie.”

Nederland financiert de complete overname met staatsleningen. Op termijn wil de staat het belang in het concern weer verkopen. Voor spaarders, werknemers en mensen die geld tegoed hebben van Fortis, verandert er niets.

DNB president Wellink onderstreepte het belang van Fortis en ABN AMRO voor de Nederlandse economie. Gezamenlijk hebben zij een aandeel van meer dan 40 procent in het midden- en kleinbedrijf. „Beide banken zitten in de haarvaten van de Nederlandse economie. Door de overname hebben we twee systeembanken in een veilige haven geloodst.”

De integratie van beide bedrijven, die samen 45.000 werknemers hebben in 720 kantoren, gaat in Nederland gewoon door. Volgens Wellink valt er jaarlijks een integratievoordeel te boeken van 1 miljard euro.

Balkenende gaf vrijdag aan dat de onderhandelingen in Brussel „pittig” waren geweest. „Het duurt natuurlijk een tijd voor je het eens bent over wat de geldwaarde is van dit bedrijf. Maar het overleg heeft in goede verstandhouding plaatsgevonden.”

Hoewel de staat vorig weekend al 4 miljard euro in Fortis stak, leidde dat niet tot een herstel van vertrouwen bij spaarders en zakelijke klanten. Dinsdagavond was al duidelijk dat de reddingspoging van vorige week niet voldoende was.

Bos blijft er bij dat ook de lening van 16,8 miljard op de geldmarkt hem niet noopt tot aanpassing van het staatshuishoudboekje voor volgend jaar. „Of het zou een aanpassing in positieve zin moeten zijn. Nu het vertrouwen hersteld is, kan dat op de begroting alleen maar goed uitwerken.”

De Tweede Kamer reageerde vrijdagavond verrast, maar over het algemeen positief op de nationalisatie. Ook de vakbonden zijn positief over de nieuwe ontwikkelingen.

„Het voortbestaan van de banken en de werkgelegenheid in Nederland is goed gegarandeerd”, zei bestuurder Gerwin van der Lei van vakbond De Unie vrijdag.
Ook vakbond CNV is positief. FNV Bondgenoten is veel kritischer. Bestuurder Carla Kiburg vreest dat nu opnieuw duizenden banen op de tocht staan.