29-04-2009 22:16
| Notaris kan helpen met planning en daardoor besparing realiseren Bram Cornelissen
De staatssecretaris van Financiën heeft op 20 april zijn wetsvoorstel ingediend tot aanpassing van de Successiewet in bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel is van grote invloed op het tarief en de basis waarover bij schenkingen en erfenissen belasting moet worden betaald.
Enerzijds wordt de belasting op schenken en erven verminderd, anderzijds wordt het vermogen waarover kan worden geheven verbreed. Dit laatste vindt plaats door (fiscale) constructies aan te pakken die op dit moment tot vermindering of het niet heffen van schenking- of successierechten leiden.
Tarieven
Verder is de gelegenheid aangegrepen om de wetsbepalingen op een aantal punten te vereenvoudigen en te moderniseren. Zo zal in de nieuwe wet de term successierecht worden vervangen door erfbelasting en de term schenkingsrecht door schenkbelasting. De volgende tarieven gelden per 1 januari 2010 voor de erf- en schenkbelasting.
Alle erfenissen en schenkingen tot een bedrag van 125.000 euro die worden verkregen door partners en kinderen worden belast tegen 10 procent, bij kleinkinderen tegen 18 procent en bij alle overigen tegen 30 procent. Vanaf 125.000 euro geldt een tarief van 20 procent voor partners of kinderen, bij kleinkinderen is dat 36 procent en in alle overige gevallen 40 procent (op dit moment is dat nog maximaal 68 procent).
Vrijstellingen
Voor de erfbelasting worden de volgende vrijstellingen voorgesteld. Partners die erven, hoeven over de eerste 600.000 euro geen erfbelasting te betalen, (klein)kinderen betalen tot 19.000 euro geen erfbelasting en overige verkrijgers over 2000 euro niet.
Bij schenkingen aan kinderen kan per kalenderjaar tot 5000 euro zonder heffing van schenkingsrechten worden geschonken (op verzoek is een eenmalige verhoging tot 24.000 euro voor kinderen in de leeftijd van 18 tot 35 jaar mogelijk), aan alle overige verkrijgers kan per kalenderjaar 2000 euro onbelast worden geschonken.
Besparingen
Stel dat een ouder aan zijn twee kinderen ieder 100.000 euro nalaat, dan zijn de kinderen ieder over 81.000 euro erfbelasting verschuldigd tegen 10 procent. Dat zou neerkomen op 16.200 euro (2 x 8100 euro). Tegen de tarieven en vrijstellingen zoals ze op dit moment gelden, zou dat 9746 euro per kind zijn, in totaal 19.528 euro – een besparing van meer dan 3000 euro.
Het is niet ongebruikelijk om met hulp van een notaris of een belastingadviseur schenkingen en erfenissen te plannen en daarmee aanzienlijke belastingbesparingen te realiseren. In het wetsvoorstel wordt een aantal belastingbesparende maatregelen ongedaan gemaakt. Belangrijke wijzigingen zijn de volgende:
Herroepelijke schenkingen. Op dit moment is het mogelijk schenkingen te herroepen, waarbij in principe de eerder geheven schenkbelasting wordt teruggegeven. Indien de verkrijger tussen het moment van schenking en het moment van herroeping een voordeel uit die schenking heeft genoten, zoals bijvoorbeeld dividend bij het schenken van aandelen, blijft dit voordeel zonder verdere heffing van schenkbelasting na de herroeping bij de verkrijger. Vanaf 2010 zal dit ‘tussentijds’ genoten voordeel worden belast met schenkbelasting.
Koop met uitgestelde levering. Als bijvoorbeeld een woning wordt verkocht voor een vaste prijs maar de feitelijke levering pas plaatsheeft na het overlijden van de verkoper, kan er een forse waardestijging in de tussenliggende periode ontstaan. Die waardestijging zal belast worden met erfbelasting.
Testamentaire regelingen. Sommige testamentaire regelingen maken gebruik van de mogelijkheid om vermogen (bijvoorbeeld een woning) te splitsen in bloot eigendom en vruchtgebruik. Voorbeelden zijn het turbotestament en de ik-opa-regeling. Hierbij kan een onbelaste waardesprong worden gerealiseerd bij het overlijden van de vruchtgebruiker. Die waardesprong zal vanaf 1 januari 2010 belast worden met erfbelasting. De belastingheffing zal niet plaatsvinden bij het veel gebruikte standaard vruchtgebruiktestament.
Tot slot. Mocht iemand dit jaar van plan zijn een bedrag te gaan schenken, dan kan wachten tot en met 1 januari 2010 in sommige gevallen een belastingvoordeel opleveren. Bij schenkingen aan niet-familieleden is het voordeel immers aanzienlijk.
Keerzijde
Toch kent de nieuwe regeling een keerzijde. Schenkingen van bedragen aan kinderen of kleinkinderen tot ongeveer 100.000 euro worden op dit moment tegen 5 tot 10 procent belast (afhankelijk van de omvang van de schenking loopt het tarief op).
Per 1 januari 2010 worden alle schenkingen tot de 125.000 euro belast tegen 10 procent. Het kan dus (fiscaal) lonen om een berekening te maken of het bedrag het beste voor of na 1 januari 2010 geschonken kan worden.
De auteur is werkzaam bij PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs NV. Reageren aan scribent? fiscaliteiten@refdag.nl.
