Risicomanagement

Blijkbaar koppelen we risico aan schade en kans aan succes. De Lotto zegt het anders: ”Het grootste risico om miljonair te worden”, waarmee hij dus het risico op succes bedoelt. Engelstaligen spreken wel over calculated risk, waarmee ze bedoelen dat een risico inzichtelijk gemaakt moet worden. En dat is waar het in het ondernemen om gaat: ondernemen betekent kans op succes en risico op schade, maar in zowel het een als het ander behoort de ondernemer inzicht te hebben.

Intuïtie en mensenkennis spelen een rol in dat inzicht. Er zijn voorbeelden van zeer succesvolle ondernemers die met deze twee eigenschappen plus de achterkant van een sigarendoosje heel rijk geworden zijn. Maar in het algemeen is fundamentele kennis van het product, de branche en de bedrijfsvoering van wezenlijk belang. Daarmee vergroot de ondernemer zijn kans op succes aanzienlijk.

In mijn vakgebied, de informatietechnologie, gebruiken we bij het uitvoeren van projecten wel de volgende definitie bij risicoanalyses: risico = gevolg x kans. Het gevolg drukken we dan uit in een (geld)bedrag, terwijl de kans aangeeft hoe groot de waarschijnlijkheid is dat het risico zal optreden.

Daarbij is het mogelijk om het gevolg van een plus- of minteken te voorzien: negatief bij schade en positief bij succes. In het geval van de Lotto is het uiteraard dus zeer de vraag of we daar het grootste risico lopen om miljonair te worden. Het gevolg, dus het bedrag, is wel hoog, maar de kans is bijzonder klein.

Voor het geval het desbetreffende risico optreedt, formuleren we tegenmaatregelen. Twee mogelijke maatregelen zijn dan: verzekeren of accepteren. De eerste verkleint de mogelijke schadegevolgen en daarmee het risico. De tweede houdt in dat we de gevolgen zullen accepteren als het risico optreedt.

Het thema risico speelt ook vandaag de dag in allerlei vormen. De financiële crisis is het risico dat alom dreigt. En de discussie over gevolgen, kansen en maatregelen beheersen vrijwel volledig het nieuws. Je kunt dan ook de afweging maken tussen verzekeren en accepteren.

Bijzondere les

Het lijkt erop dat onze samenleving steeds meer geneigd is zich tegen alle risico’s te verzekeren. En aan de andere kant is men niet bereid om de gevolgen van onverzekerde risico’s te dragen en meent men het recht te hebben om anderen aan te spreken voor die gevolgen. Want kwijtraken wat we eenmaal bezitten is moeilijk. Of dat je tweede huis is of je baan maakt dan natuurlijk wel groot verschil.

De bijzonderste les in risicomanagement kreeg ik ooit mee van iemand uit Ethiopië. Hij was meer kwijtgeraakt dan ik wellicht ooit zal moeten missen: „We begrijpen pas werkelijk dat Jezus het enige is wat we nodig hebben, als Jezus alles is wat we hebben.”

De auteur is ondernemer in de it-sector.

Reageren aan scribent? nietbijbroodalleen@refdag.nl.