02-10-2008 09:40
| Frank Schut en Wilbert van Vliet
Uitgaven wegens overlijden zijn op dit moment onder voorwaarden aftrekbaar in de aangifte inkomstenbelasting. Op Prinsjesdag zijn voorstellen gedaan om hier vanaf 2009 verandering in te brengen.
De bestaande regeling voor de aftrek van uitgaven in verband met ziekte, invaliditeit en bevalling zal op basis van deze voorstellen per 1 januari ophouden te bestaan, waarmee ook de aftrek van overlijdenskosten voor de inkomstenbelasting komt te vervallen. Overlijdenskosten zijn eveneens aftrekbaar van de nalatenschap in de aangifte successierecht; dit blijft na 2008 ongewijzigd.
Tot 2009 zijn aftrekbaar de uitgaven die rechtstreeks voortvloeien uit het overlijden van de fiscale partner en de kinderen jonger dan 27 jaar. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om kosten in verband met vervoer van de overledene, de begrafenis, rouwkaarten, advertenties, bloemen, rouwkransen, dankbetuigingen en dergelijke.
Erfgenamen
Volgens de wet is aftrek ook mogelijk voor de overlijdenskosten van de belastingplichtige zelf, maar dat ziet op de aftrekmogelijkheid van de tijdens leven vooruitbetaalde kosten, zoals premies voor een uitvaartverzekering en vooruitbetaalde grafrechten. Door nog voor het einde van dit jaar bijvoorbeeld een begrafenisverzekering af te sluiten, kan iemand een extra aftrekpost in de inkomstenbelasting creëren. De koopsom van deze verzekering komt eerst in mindering op het inkomen uit werk en woning in box 1 en als er dan nog iets resteert op het inkomen in box 3 en daarna box 2. In box 1 bedraagt het toptarief 52 procent, zodat de regeling een forse aftrekpost kan opleveren.
In de aangifte successierecht blijven overlijdenskosten, zoals gezegd, wel aftrekbaar. Andere kosten dan deze zijn niet aftrekbaar. Het is daarom van belang te weten wat er exact onder wordt verstaan. Aftrekbaar zijn kosten bij overlijden alleen indien en voor zover ze niet worden gedekt door een (uitvaart)verzekering. Dit betekent dat de kosten daadwerkelijk door de erfgenamen moeten worden gedragen. Indien dit jaar een uitvaartverzekering wordt afgesloten om de koopsom daarvan in de aangifte inkomstenbelasting 2008 te kunnen aftrekken, wordt de aftrek in de aangifte successierecht te zijner tijd dus beperkt.
In het algemeen is het echter interessanter om overlijdenskosten in de aangifte inkomstenbelasting af te trekken dan in de aangifte successierecht. Als de erfgenamen de echtgenoot en kinderen zijn, bedraagt het successierechttarief namelijk 5 tot 27 procent, terwijl het toptarief in de inkomstenbelasting 52 procent is. Bovendien wordt het maximale successierechttarief van 27 procent voor de echtgenoot en kinderen over een paar jaar waarschijnlijk verlaagd naar 20 procent.
Dankbetuiging
In de aangifte successierecht zijn in ieder geval de kosten aftrekbaar die na het overlijden worden gemaakt om de erflater waardig te begraven. Het betreft de kosten van de uitvaart, het graf en de grafbedekking. De aftrek is echter niet onbeperkt; de kosten mogen gezien de stand en het vermogen van de overledene niet bovenmatig zijn.
De kosten van de voorbereiding van de uitvaart, zoals de aankondiging van het overlijden in een advertentie en rouwkaarten, zijn ook aftrekbaar. Net als de kosten die na de begrafenis vaak nog volgen, zoals die in verband met een condoleanceregister, de ontvangst van de genodigden en het versturen van dankbetuigingen.
Zoals gezegd zijn andere kosten dan overlijdenskosten niet aftrekbaar voor het successierecht. Het gaat dan om kosten die niet direct door het overlijden zijn ontstaan, zoals die van de afwikkeling van de nalatenschap. Dit betekent bijvoorbeeld dat de kosten van de (notariële) verklaring van erfrecht, de akte van verdeling, de overlijdensaangifte inkomstenbelasting, de aangifte successierecht en de executeursbeloning niet aftrekbaar zijn.
De auteurs zijn werkzaam bij PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs NV. Reageren aan scribent? fiscaliteiten@refdag.nl.
