07-10-2008 10:51
| Van onze correspondent
NEW YORK - „Een recessie? Natuurlijk zitten we in een recessie. De officiële definitie klopt misschien nog niet, maar als de geldkraan is dichtgedraaid en particulieren, bedrijven en overheden niet meer kunnen rondkomen, zitten wij in een recessie. En die zal ernstiger worden dan menigeen denkt”, aldus Harvardeconoom hoogleraar Kenneth Rogoff.
Het parlement is toch net akkoord gegaan met een voorstel van de regering-Bush om honderden miljarden dollars in de zieke banksector te pompen? „Dat klopt, maar dat heeft pas effect als het plan ten uitvoer wordt gebracht en het vertrouwen binnen de banksector -ik bedoel hier het vertrouwen van banken onderling in elkaars kredietwaardigheid- is hersteld. Dat gaat nog wel even duren. Intussen zakt de rest van de economie verder en verder weg in wat ik een feitelijke recessie noem”, zegt hoogleraar Rogoff, voormalig chef-econoom van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).
Zijn sombere prognose wordt bevestigd door Arthur Manfredi, een van New Yorks grootste autodealers. „Onze nieuwe modellen zijn binnen en dat betekent gewoonlijk het begin van een druk seizoen. Dit jaar is dat anders. Slechts iets meer dan de helft van de klanten die een financiering nodig hebben voor hun aankoop, krijgt goedkeuring van de voorzichtige banken. Dat betekent dat wij aanzienlijk minder verkopen dan normaal. Daardoor heb ik al mensen moeten ontslaan”, aldus Manfredi.
De autosector zit trouwens al langer in de problemen. De verkoop van nieuwe auto’s -inclusief de zuiniger Aziatische modellen- is dit jaar al met ruim 26 procent gezakt. „Dat betekent niet alleen dat er minder auto’s verkocht worden, maar dat ook toeleveranciers in problemen raken doordat er minder auto’s geproduceerd worden. En er wordt minder gereden omdat de benzine zo duur is geworden, waardoor er al honderden tankstations zijn gesloten”, vertelt Brian Sack, adjunct-directeur van het economisch adviesbureau Macroeconomic Advisers in Washington.
Veel dramatischer dan de autosector is uiteraard de bouwsector getroffen. Door de hypotheek- en kredietcrisis hebben honderdduizenden Amerikanen hun huis moeten verkopen. Daardoor zijn de prijzen van huizen gekelderd, worden er veel en veel minder huizen verkocht en zijn tal van bouwprojecten overal in het land stilgelegd. „Dat heeft de bouwsector, en daarmee dienstverlenende bedrijven en toeleveranciers die van de bouwsector afhankelijk zijn, natuurlijk zwaar getroffen”, zegt Sack.
Maar niet alleen bedrijven komen in de knel. Gouverneur Arnold Schwarzenegger van Californië heeft de noodklok geluid. De staat moet aan het eind van het jaar altijd een periode overbruggen waarin er nog geen belastinggeld binnenkomt. Daarvoor wordt dan op de commerciële markt geld geleend, maar dat is momenteel erg moeilijk omdat de kredietkraan is dichtgedraaid. „Men zou obligaties kunnen uitgeven, maar wie koopt die? Wie heeft tegenwoordig nog vertrouwen in de overheid? Schwarzenegger heeft daarom een beroep gedaan op Washington, om te voorkomen dat het overheidsapparaat in Californië vastloopt”, aldus Brian Sack.
Omdat bedrijven mensen ontslaan en staten zoals Californië geen geld meer hebben om grote projecten zoals de aanleg van wegen en de modernisering van bruggen en vliegvelden te bekostigen, wordt de arbeidsmarkt krapper. Sinds begin dit jaar zijn er in de VS al 760.000 banen verloren gegaan. „En dan te bedenken dat de Amerikaanse economie maandelijks ten minste 100.000 banen moet creëren om het toenemend aantal werkzoekenden -onder wie schoolverlaters en immigranten- aan de slag te houden. Sommige mensen hebben de hoop al opgegeven en zoeken niet eens meer naar werk”, aldus Kenneth Rogoff.
De 54-jarige Susan Allott werkte jarenlang in een bejaardentehuis in Boston. Maar zij werd te duur en kreeg vier maanden geleden haar ontslag. „Mijn man is zijn baan in de haven ook kwijtgeraakt,,aar hij kan gelukkig af en toe nog parttime werk vinden. Zo modderen we nog steeds door in de crisis. We moeten daarbij wel regelmatig ons spaargeld aanspreken. Dat is natuurlijk geen echte oplossing, maar prioriteiten zijn prioriteiten en er moet in ieder geval gegeten worden”, aldus Susan Allott.
Susan en haar man Steve zijn maar twee van de miljoenen Amerikanen die hun consumptieve uitgaven de laatste maanden drastisch hebben teruggeschroefd. Dat is te merken, want de Amerikaanse consumptieve uitgaven zijn de afgelopen maanden meetbaar gedaald. „Aangezien twee derde van het bruto nationaal product hier afhankelijk is van de consument, zie ik het op korte tot middellange termijn zorgelijk in. Het zijn niet alleen de banken, het is de hele economie, van macroniveau tot microniveau. Het zal geruime tijd duren voordat dat schip weer op koers ligt”, verzucht Rogoff.
