Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft vorige week zijn nieuwe begroting voor 2009 gepresenteerd. Het verhogen en vergroten van de arbeidsdeelname staat centraal. Meer mensen aan het werk, meer uren werken en langer doorwerken is het uitgangspunt.
De krapte op de markt wordt weliswaar tijdelijk minder, maar de urgentie op langere termijn is duidelijk: de bevolking vergrijst in snel tempo. Gaat de arbeidsdeelname niet flink omhoog, dan dreigen grote tekorten aan werknemers en zullen de lonen fors stijgen. En dat ondermijnt de internationale concurrentiepositie van Nederland. Dichterbij zien we het probleem van het personeelstekort in de zorg, te weinig technisch personeel (uitsterven van de ambachtberoepen) en het afbrokkelen van het draagvlak van onze verzorgingsmaatschappij.
Niet voor alle mensen is een betaalde baan (direct) een reëel perspectief. Toch is het belangrijk dat ook zij zo veel mogelijk deelnemen aan de samenleving, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk of mantelzorg.
Bonus
Door nieuwe inkomensafhankelijke arbeidskortingen wordt de stap naar (meer) werken aantrekkelijker. Dit geldt vooral voor niet werkende partners en voor mensen die vanuit een uitkering aan de slag gaan. Voor werkende ouderparen kan het voordeel hiervan oplopen tot 450 euro bij half modaal en 1000 euro bij een modaal inkomen van de minst verdienende partner.
De arbeidskorting wordt in 2009 inkomensafhankelijker gemaakt; het tarief van de eerste schijf in de inkomstenbelasting wordt verlaagd met 0,1 procent en het tarief van de tweede schijf gaat omhoog met 0,15 procent. Hierdoor wordt het voor mensen met een laag inkomen aantrekkelijker om aan het werk te gaan. De algemene heffingskorting gaat met 57 euro omlaag tot 2007 euro.
De laatste jaren werken er steeds meer ouderen en ze werken ook langer door, maar nog steeds stoppen de meeste mensen gemiddeld als ze 62 zijn. De arbeidsmarkt voor ouderen functioneert ver onder de maat. Mensen die langer willen doorgaan na hun 65e, ondervinden in de praktijk allerlei belemmeringen. Door cao-bepalingen wordt het vaak onmogelijk gemaakt om na 65 te blijven werken. Het kabinet neemt maatregelen om dit probleem te ondervangen en heeft als doel om ouderen actief te laten zijn en blijven op de arbeidsmarkt. Om ouderen te stimuleren langer door te werken, komt er een bonus voor mensen die doorwerken na hun 62e. Deze inkomensafhankelijke doorwerkbonus wordt uitgekeerd in elk jaar dat de persoon (nog) werkt.
Investering
Activatie en stimulatie staan hoog in het vaandel voor 2009. Veel mensen in Nederland kiezen voor deeltijdwerk. Daarnaast zijn er mensen die niet werken en geen uitkering hebben. Ook staan jongeren en allochtonen nog te vaak langs de kant. Als al deze groepen (meer uren) gaan werken, heeft dat een groot effect op de arbeidsdeelname.
Jongeren krijgen vanaf 1 juli 2009 geen bijstandsuitkering meer. Gemeenten worden verplicht om jongeren van 18 tot 27 jaar die zich melden voor een uitkering een persoonlijk aanbod te doen dat bestaat uit scholing, werk of een combinatie van beide. Het kabinet wil de arbeidsparticipatie van jongeren bevorderen en afhankelijkheid van een uitkering voorkomen.
Verder wil het kabinet een investering doen zodat mensen met een beperking kansen krijgen om te werken en actief deel te nemen aan de samenleving. Het kabinet trekt voor extra begeleiding van Wajongers (jonggehandicapten) en begeleiding naar werk in 2009 45 miljoen extra uit.
De auteur is werkzaam bij de RMU als juridisch medewerker individuele belangenbehartiging. Reageren aan scribent? socialezaken@refdag.nl.
Op een rij
De belangrijkste maatregelen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid:
-Premiekorting werkgevers voor in dienst nemen van oudere werknemers:
-Doorwerkbonus voor oudere werknemers die vanaf 62 jaar blijven doorwerken.
-Vrijwillig uitstel AOW.
-Invoering inkomensafhankelijke combinatiekorting en inkomensafhankelijke arbeidskorting.
-Aanscherping passende arbeid in de WW.
-45 miljoen euro extra ondersteuning voor aan werk helpen Wajongers.
-Betere dienstverlening in de regio (één loket).
-Uitbreiden bestuurlijk akkoord.
-Invoeren recht op een werk leeraanbod voor jongeren.
-Participatiebudget.
-Aanpak armoede en schulden.
