Elke Japanner had afgelopen vrijdag in paniek moeten raken. Na een nieuwe supercrash lag de waarde van de Japanse aandelenbeurs 25 procent lager dan de week ervoor.
Een middelgrote levensverzekeraar ging onverwachts over de kop. Media vermelden dat de Japanse overheid plannen heeft om 74 miljard euro paraat te houden voor het geval er een bank gered moet worden.
Op straat lijkt het echter alsof dit allemaal plaatsheeft in een ander heelal. De winkels in Osaka, de op een na grootste stad in Japan, zijn vol met shoppende mensen, en de ene na de andere geïnterviewde zegt zich geen zorgen te maken.
„Ik merk er niets van”, zegt de 38-jarige Asako Shiraishi, die met haar dochtertje aan het winkelen is. Zij is juist blij omdat de yen plotseling zo gestegen is. „Toen ik tien jaar geleden trouwde, kostte 1 dollar 140 yen. Deze week was dat nog maar 100 yen. We hadden het erover dat we misschien maar eens een buitenlandse reis moeten gaan maken.”
Een jong echtpaar geeft blijk van hetzelfde sentiment. „Alleen voedsel is de laatste maanden wat duurder geworden”, aldus de 30-jarige Ai Terao. Haar 34-jarige man Koji knikt. Hij zegt zich wel een beetje zorgen te maken over hun kleine aandelenbeurs. „Maar binnen een jaar of twee stijgt de waarde daarvan wel weer.” „De crisis raakt ons niet”, zegt zijn vrouw.
Zelfs een makelaar in onroerend goed maakt zich niet druk. „Al onze klanten zijn particulieren. Japanse banken verlenen alleen hypotheken als het inkomen van de klant dat toelaat. Wellicht is de situatie anders voor grote ontwikkelaars, maar met ons gaat het goed.”
Niet iedereen deelt dit zorgeloze, bijna naïeve optimisme. De 50-jarige Hideyuki Azechi werkt bij een aandelenbedrijf en ervaart de crisis aan den lijve. Hij vreest vooral de gesprekken van de G-7 in New York, en de reacties van Wall Street en Tokio daarop. „Ik houd mijn hart vast.”
Kleine bedrijven zien het ook somber in. „We hadden in juli een hele slechte maand vanwege de stijgende olieprijzen”, zegt Masako Kubo, die met haar man een aantal zaken met kantoorartikelen runt. „De afgelopen twee maanden begon de verkoop wel weer te stijgen, maar ik ben nu echt bezorgd. Toen vrijdag de aandelenmarkt crashte, zat mijn man voor zijn computer te kermen.”
„Je merkt het al een beetje in de winkel”, zegt de manager van een nabije bloemenzaak. „Het gebeurt nu vaker dat we een tijdje staan niets te doen omdat er geen klanten zijn. Wat wordt dat volgend jaar?”
Als zakenmensen zich zorgen maken, waar komt dan het optimisme van de winkelende mensen vandaan? „Japanners hebben geen crisisgevoel”, zegt Go Aihara, een verkoper bij Yodobashi Camera, een van de grootste ketens in Japan voor elektronische apparaten. „Dit is vrijwel dezelfde situatie als in 1929, maar mensen gaan gewoon door met hun alledaagse leven.”
Dit is het eerste deel in een serie. Dinsdag: Frankrijk.
