WASHINGTON (ANP) - „Landen zouden veel eerder bij ons moeten aankloppen.” Dat vindt Age Bakker, de Nederlandse bewindvoerder bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF). „Daar zijn we niet blij mee, maar daar zijn we voor.”
Bakker laat er aan de vooravond van internationaal topoverleg tussen ministers en centralebankiers in Washington geen twijfel over bestaan dat zijn instituut een belangrijke rol kan spelen bij het oplossen van de financiële problemen.
Doordat de problemen zijn ontstaan in de geïndustrialiseerde wereld in plaats van in een opkomende economie, speelt het IMF vooralsnog wel een andere rol dan in voorgaande crises. „Een land als de Verenigde Staten klopt niet bij ons aan voor geld, dat drukken ze zelf wel. Maar er komen zeker landen in de problemen die dat niet kunnen omdat niemand behoefte heeft aan hun geld, zoals IJsland.” Daarbij ziet Bakker vooral grote risico’s voor opkomende economieën die niet over grote financiële reserves beschikken.
Dat soort landen vraagt het IMF volgens Bakker veel te laat om hulp. „Dat zagen we een paar jaar geleden bij Argentinië en dat zien we nu bij IJsland. Eigenlijk is dat land nu min of meer bankroet, in de zin dat het niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen.”
Hoe kan het IMF daarbij helpen? „Het kan IJsland als redder in nood bijstaan bij het compenseren van gedupeerde spaarders. Het is van het grootste belang dat IJsland zich daarbij aan zijn verplichtingen houdt, ook tegenover de buitenlandse spaarders. Daar zal ik me zeker voor inzetten.”
Dit weekeinde ontvangen het IMF en zusterorganisatie de Wereldbank ministers en centralebankpresidenten uit de hele wereld voor de gezamenlijke jaarvergadering. Deze bijeenkomst biedt de eerste kans voor een internationaal topoverleg over wat het IMF zelf al „de gevaarlijkste crisis sinds de jaren dertig” heeft genoemd.
Bakker hoopt vooral dat de ministers er bij die vergadering in slagen „een positief signaal” aan de wereld te geven, waarmee het vertrouwen weer wat kan worden hersteld. Daarvoor moeten reddingsacties volgens hem internationaal gecoördineerd worden. „Centrale banken doen dat voor een groot deel al met internationale geldinjecties en de renteverlaging eerder deze week. Maar vooral op het gebied van toezicht en regelgeving zijn er nog veel losse eindjes. Landen denken zelf een probleem te hebben opgelost, maar zadelen anderen ermee op.”
Om de kans op een nieuwe crisis te verkleinen, zou volgens de Nederlandse econoom vooral de adviserende rol van het IMF moeten worden versterkt. „Op het gebied van financieel toezicht mag ons advies wel wat meer tanden krijgen. We zouden landen kunnen dwingen regelmatig hun financieel beleid door ons te laten doorlichten. Dat gebeurt nu vrijwillig, maar juist de Verenigde Staten, het land waar alle problemen zijn ontstaan, hebben dat nog nooit laten doen. Dat kan natuurlijk niet. Zo’n evaluatie had niet alle problemen kunnen voorkomen, maar er was dan meer druk ontstaan om actie te ondernemen.”
Voor bespiegelingen over een nieuwe financiële toezichtsstructuur komen de vergaderingen van dit weekeinde echter nog te vroeg. „Alles draait nu om crisismanagement, het vertrouwen moet worden herwonnen.”
De Nederlandse economie staat er volgens Bakker ondertussen relatief goed voor. „We kunnen een stootje hebben. Vooral de financiële positie van het bedrijfsleven is goed en dat is wel eens anders geweest aan de vooravond van een crisis. Hoewel ook Nederland enkele kwartalen van nulgroei of lichte krimp zal meemaken, is de situatie beter dan bij landen zoals Groot-Brittannië en Spanje, die regelrecht een recessie in varen.”
