ROME - Bij de geldautomaat van UniCredit in het centrum van Rome staat een lange rij. Winkelende Romeinen en toeristen hebben geld nodig voor nieuwe schoenen en kleding of een toegangskaartje voor de Vaticaanse musea.
„De economische malaise?” vraagt een man in de rij. „Ik zat hoe dan ook al aan de grond”, grapt hij. „Nee, die laat ons tamelijk koud, ik heb nooit in aandelen geïnvesteerd.”
UniCredit is de grootste Italiaanse bank, maar ook hij komt niet zonder kleerscheuren uit de wereldwijde kredietcrisis. Vorige week was er een run op spaartegoeden, maar de rust keerde snel terug. Misschien hebben de woorden van premier Silvio Berlusconi geholpen, die bijna dagelijks de burgers de boodschap voorhoudt dat Italië solide is.
Zaterdag gaf Berlusconi zelfs een investeringstip. „Koop aandelen van de energiebedrijven ENI en ENEL.” Massimo, de portier van een palazzo bij het Pantheon, die van achter de balie altijd met een half oog naar de beursstanden op teletekst kijkt, raakt ook niet van zijn à propos. „Ik had al een halfjaar geleden besloten alleen in solide fondsen te investeren, zoals inderdaad ENI.”
Het voordeel van het Italiaanse bankensysteem, dat matige dienstverlening koppelt aan hoge kosten, is dat geld op andere wijzen wordt belegd. Banken scoren op de maandelijks gepubliceerde ”lijst van betrouwbare instellingen” altijd in de laagste regionen, samen met politici. Italiaanse spaarders en beleggers zijn de frauduleuze faillissementen van de afgelopen jaren niet vergeten, zoals van Parmalat, waarmee tienduizenden kleine beleggers de boot ingingen.
In Italië is veel geïnvesteerd in baksteen, zoals ze dat noemen. De huizenmarkt is niet ingeklapt als gevolg van de crisis. En de kans is gering dat dit alsnog gebeurt. „Het heeft ons veel moeite gekost een hypotheek af te sluiten. De bank heeft onze hele financiële handel en wandel doorgelicht en we moesten een aanbetaling van 25 procent van de aankoopprijs doen”, vertelt Claudio Rampini, een ambtenaar.
Maar niet ver van het hoogconsumentisme in het centrum, heerst er op de markt in een buitenwijk tamelijk veel pessimisme. „Moet je eens kijken welke prijzen ik voor mijn fruit en groente moet vragen, cherrytomaten voor 4 euro de kilo”, zegt een marktkoopman. „Ik koop ze in voor 2,80 euro, exlusief btw.”
Zijn buurman zegt dat hij 50 procent minder omzet draait sinds de crisis is begonnen. Ook huisartsen merken volgens een bericht van het nieuwsagentschap ANSA dat mensen ongerust zijn. Er worden meer kalmerende middelen voorgeschreven. Een Pakistaanse klant op de Romeinse markt die gezien zijn witgehaakte gebedskalotje islamitisch is, lijkt niet rijp voor de dokter. „Als je goed zoekt, vind je goed fruit voor weinig geld.”
Dit is het zesde deel in een serie. Maandag: Zuid-Afrika.
