„We moeten deze showroom sluiten en u bent ontslagen.” Het gaat al een poosje niet lekker, maar toch komt de klap hard aan. Een jong gezin, een forse hypotheek en nu zomaar zonder baan en zonder inkomen. Werkloos: voor velen komt dit woord nu angstig dichtbij.
Wie de krant leest met een rekenmachine in de hand kan tot grote aantallen komen. Voorlopig spannen ING, Philips en Corus de kroon, totaal schrappen zij bijna 17.000 banen.
Dergelijke getallen hebben een vreemde eigenschap; hoe groter het getal, hoe abstracter het wordt en hoe minder het een krantenlezer nog raakt. Voor veel mensen is ontslag ver weg, iets dat de buurman of een verre neef overkomt. Toch zijn het getallen waarachter veel leed kan schuilen. Om dit in te leven is het goed om het persoonlijk te maken.
„Wat zou jij doen als je vandaag ontslagen werd?” vroeg ik aan collega’s. De antwoorden waren divers. De eerste collega zou beginnen met treuren om daarna een weg te gaan zoeken in de papierwinkel van subsidies en uitkeringen. De tweede vond het belangrijk om onmiddellijk iedereen in te schakelen voor haar banenjacht.
Een andere collega opperde dat hij thuis nog voldoende klusjes had liggen om de eerste maanden te vullen. Als optie werd vrijwilligerswerk en bijscholen genoemd. Ook vakorganisaties krijgen steeds vaker een lid aan de telefoon met de noodkreet ”Help ik ben ontslagen, wat nu?” Het is goed om eerst ruimte te geven aan emoties, maar daarna komen onherroepelijk de vragen – over gevoelens van eigenwaarde en maatschappelijk nut bijvoorbeeld.
Gapend gat
Daarnaast komen tal van praktische zaken aan de orde. Heeft de werkgever correct gehandeld en is het ontslag wel terecht gegeven? Hoe moet het verder met het aanvragen van een uitkering en hoe pak ik de zoektocht naar werk goed aan?
Niet voor niets gaf de RMU haar Nota Arbeidsvoorwaardenbeleid 2009 de titel ”zorg voor arbeid” mee. Deze titel is op meer manieren uit te leggen maar de zorg voor werkgelegenheid klinkt daar beslist in door. Na de rouwverwerking en de papierwinkel wacht een gapend gat – en dat is zowel een kans als een bedreiging. Minister Van der Hoeven zet in op omscholing en hoopt dat werkzoekenden zo de weg vinden naar sectoren waar nog altijd een personeelstekort is.
Maar niet iedere ontslagen Corus- of ING-medewerker zal een toekomst voor zichzelf zien in de zorg of het onderwijs. Anderen grijpen een periode van werkloosheid aan voor het vervullen van een stille droom, het beginnen van een eigen bedrijf. Een economische recessie is vaak een tijd vol innovatie doordat vele mensen op vele plaatsen op zoek gaan naar nieuwe mogelijkheden en perspectieven.
Ontslagen? Werkloos? Het valt zeker niet mee en is voor de werkzoekende én zijn directe omgeving een moeilijke tijd. Dat is geen vrolijke boodschap en het is daarom belangrijk om tijd en ruimte te nemen om het verlies te incasseren. Ga daarna snel aan de slag, blijf in een werkritme en zoek een nieuwe uitdaging. Het helpt beslist om daarbij het netwerk van familie, vrienden, oud-collega’s en bekenden in te schakelen. Gebruik de tijd om nieuwe contacten te leggen en investeer in scholing. Treur maar zit niet bij de pakken neer!
De auteur is werkzaam bij de RMU als manager communicatie en pr.
