De laatste keer dat de Federal Reserve (Fed) een dergelijke noodmaatregel toepaste was in 2001, na de aanslagen van 11 september.
Het was aanvankelijk de bedoeling dat het bestuur van de Fed zich pas volgende week over de rente zou buigen. Maar na het bloedbad maandag op de beurzen in Europa en Azië kozen de beleidsmakers ervoor het rentebesluit te vervroegen. Kort voor de opening van de beurzen in New York, die maandag gesloten waren, werd de renteverlaging wereldkundig gemaakt.
De afgelopen tijd zijn de geluiden over een mogelijke recessie in de Verenigde Staten steeds luider geworden. De economie is aan het afzwakken door de afkoelende huizenmarkt en de problemen op de kredietmarkt. In een toelichting op het rentebesluit van dinsdag zei de Fed dat de kans groter is geworden dat het met de groei in een neerwaartse richting gaat.
Op de beurzen in Europa lijkt het rentebesluit effect te hebben gehad. In Europa trokken de koersen aan om daarna weer terug te zakken. Op Wall Street was wel sprake van koersdalingen, maar die waren minder dan verwacht.
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) noemt de forse renteverlaging door de Fed „gepast” en verwacht dat de maatregel zal helpen. Wel gaat het IMF ervan uit dat de wereldeconomie dit jaar aanzienlijk zal afzwakken. Een woordvoerder van het fonds verklaarde dinsdag dat het herstel van de financiële markten een „ingewikkeld en langdurig” proces zal worden.
Vorig jaar oktober voorzag het IMF een groei van de wereldeconomie van 4,8 procent in 2008. Dat was lager dan waar het fonds eerder vanuit was gegaan.
Premier Jean-Claude Juncker van Luxemburg vindt het niet waarschijnlijk dat de Europese Centrale Bank (ECB) het voorbeeld van zijn Amerikaanse collega’s volgt en de rente verlaagt. Dat zei hij dinsdag in een interview op de Luxemburgse televisie. Hoewel volgens Juncker „inflatie een gevaar vormt voor Europa”, verwacht hij dat de prijsstijgingen zullen afzwakken in de loop van het jaar. Juncker is voorzitter van de ministers van Financiën van de eurozone.
Europees commissaris Joaquin Almunia (Economische en Monetaire Zaken) zei dinsdag dat de economische groei in de EU dit jaar lager zal uitkomen dan de Europese Commissie in november had geraamd. Brussel verwachtte in november nog 2,4 procent groei dit jaar. Hij wilde nog geen nieuw cijfer noemen. „We groeien niet op potentie, maar wel dicht bij onze potentie”, zei Almunia.
De Duitse bondkanselier Angela Merkel zei dinsdag dat er geen gevaar is voor een recessie in Europa. „Europa is een anker van stabiliteit in de wereldeconomie”, zei Merkel tegen NDR-Info Radio. De bondskanselier zei dat de regering van Duitsland (de grootste Europese economie) al het mogelijke doet om de markten te kalmeren.
Intussen blijven de verliezen van Amerikaanse financiële instellingen zich opstapelen. Bank of America, de op een na grootste bank in de Verenigde Staten, maakte dinsdag bekend dat het in het vierde kwartaal de winst met 95 procent heeft zien dalen tot 268 miljoen dollar (185 miljoen euro) vergeleken met 5,26 miljard dollar in dezelfde periode een jaar eerder. De bank schreef bijna 5,3 miljard dollar af door verliezen gerelateerd aan risicovolle beleggingsproducten. Ook werd 1,74 miljard dollar opzijgezet wegens geleden kredietverliezen.
Ook de resultaten van de Amerikaanse obligatieverzekeraar Ambac staan door de kredietcrisis onder druk. In het vierde kwartaal leed het bedrijf een verlies van 3,26 miljard dollar. Ambac zette in het laatste kwartaal van 2006 nog een winst van 202,7 miljoen dollar (1,88 dollar per aandeel) in de boeken. In de slotmaanden van 2007 moest het bedrijf echter voor ruim 5,2 miljard dollar afschrijven door blootstelling aan de kredietcrisis.
