16-10-2008 08:58
| gewijzigd 16-10-2008 11:49
| Van onze verslaggever
De EU streeft naar aanscherping van het toezicht op banken en verzekeraars. Verder pleit zij ervoor binnenkort een internationale conferentie te organiseren waarop beslissingen zullen vallen over een hervorming van het wereldwijde financiële systeem.
De 27 regeringsleiders zaten gisteravond en vandaag in Brussel met elkaar om tafel voor hun gebruikelijke herfsttop. Die vond plaats terwijl op de beurzen de aandelenkoersen, na de sterke stijging aan het begin van de week, weer fors daalden. De Luxemburgse premier Juncker, voorzitter van de groep van landen die de euro als betaalmiddel hanteren, benadrukte dan ook: „We zijn niet aan het einde van de crisis. We verkeren nog steeds in gevaarlijke tijden.”
Afgelopen zondag kondigden de 15 lidstaten uit het eurogebied, in navolging van het Verenigd Koninkrijk, staatsgaranties aan voor leningen tussen banken. De overige partners, voornamelijk uit het vroegere Oostblok, sloten zich daar gisteren bij aan. De diverse overheden hebben in totaal al zo’n 2 biljoen euro beschikbaar gesteld voor de uitvoering van deze gezamenlijke aanpak.
In de huidige opzet waken nationale instanties over de financiële ondernemingen, hoewel veel van deze concerns activiteiten ontplooien tot ver over de grens. Waarschijnlijk verschuift de supervisie straks naar Europees niveau. Een concrete invulling ontbreekt tot dusver. „Op korte termijn is een betere communicatie tussen de toezichthouders nodig, eventueel kan een bovennationale instelling op dit vlak een toegevoegde waarde hebben”, aldus premier Balkenende. Minister Bos (Financiën) noemde het laatste het „vervolmaakte model.”
De Unie vraagt om een snelle topontmoeting, het liefst al in november, om aanpassingen in het mondiale financiële stelsel tot stand te brengen. Aan dat beraad zouden moeten deelnemen de landen van de G-8, die inmiddels verklaard hebben daartoe bereid te zijn, en opkomende economische machten als China, India, Brazilië en Zuid-Afrika. De Franse president Sarkozy, die deze zes maanden de regie voert over de EU, en voorzitter Barroso van de Europese Commissie praten aanstaande zaterdag in de VS met president Bush over de ideeën op dit terrein.
De Britse premier Brown sprak in Brussel over „een forum dat beslist over grote veranderingen in de wereldeconomie.” Barroso had het over het ontwikkelen van „een nieuw overkoepelend financieel management.” Brown ziet voor de toekomst een hoofdrol weggelegd voor het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in gewijzigde vorm. Hij wil op de beoogde vergadering tevens proberen een doorbraak te forceren in de enkele maanden geleden vastgelopen WTO-onderhandelingen over liberalisering van het goederen- en dienstenverkeer.
De Europese Commissie heeft gisteren voorgesteld het minimale garantiebedrag voor spaarders volgend jaar in de EU op te trekken tot 100.000 euro. Kortgeleden werd een verhoging vastgesteld van 20.000 tot 50.000 euro. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, is toen meteen al overgeschakeld op een waarborg van 100.000 euro per persoon.
Verder versoepelt de Unie met onmiddellijke ingang de boekhoudregels voor de financiële sector. Bedrijven hoeven bepaalde beleggingen in risicovolle producten bij hun kwartaalrapportages niet langer te vermelden op basis van de actuele marktwaarde. Dat voorkomt dat zij onmiddellijk forse bedragen moeten afschrijven op deze balansposten, wat veel onrust kan veroorzaken.
De regeringsaanvoerders wijdden gisteravond ook een discussie aan de klimaatplannen. Vooral Duitsland, Italië en Polen tillen zwaar, zeker nu de economische situatie verslechtert, aan de lasten die daaruit voortvloeien voor het bedrijfsleven. Door hun opstelling dreigt een afzwakking van het pakket. Sarkozy zei na afloop dat de doelstellingen in ieder geval overeind blijven: in 2020 20 procent minder uitstoot van CO(in2(, 20 procent energiebesparing en 20 procent inzet van duurzame bronnen (water, wind, zon). Hij sprak in dit verband van „een historische verantwoordelijkheid.”
Hij acht wel ruimte aanwezig voor, zoals hij het aanduidde, flexibiliteit bij de invulling van de benodigde maatregelen. Sarkozy zal samen met Barroso zoeken naar oplossingen voor de problemen van individuele landen. Het blijft de intentie voor het einde van het jaar een akkoord te bereiken. „We zoeken naar een ambitieuze overeenkomst”, voegde de president daaraan toe.
