Grapje van de man die tot 2006 districtsdirecteur van ABN AMRO in Amersfoort was. De dierentuin in de keistad was een klant van hem. Hij kende alle ins en outs van de financiële kant van het dierenpark. Drie jaar geleden werd hem gevraagd directeur van het park te worden. „Een cadeautje van jewelste.”
Bank en dierentuin, hebben die iets met elkaar te maken? Kuipers (59): „Mijn taak is de budgetten te beheren en te zorgen dat de sfeer goed blijft. Het is een charmante bedrijfstak. Mijn klanten, die we hier gasten noemen, zijn altijd in een goede stemming. Ze zijn immers een dagje uit.”
De crisis gaat het Amersfoortse dierenpark niet voorbij. Vorig jaar passeerden 700.000 bezoekers de kassa’s aan de Barchman Wuytierslaan. „Een prima aantal om de winter mee door te komen”, zegt Kuipers. Maar toch waren het er 50.000 minder dan in het topjaar 2007.
„In september maakte ik de budgetten op voor 2009. In het vierde kwartaal van vorig jaar werd het steeds benauwder. Inmiddels heb ik de begroting moeten bijstellen.”
De directeur rekent voor dit jaar opnieuw met een verlies van 50.000 gasten en hoopt uit te komen op 650.000. „In het rijtje met de vijftien grootste dierentuinen van Nederland zitten we qua bezoekersaantallen iets onder het midden.”
De jaaromzet van Dierenpark Amersfoort bedraagt 10 tot 12 miljoen euro. Terugloop in bezoekers betekent als vanzelf minder inkomsten. Kuipers stelt gerust: er hoeven geen mensen uit, en ook geen dieren. De dierentuin telt 120 vaste medewerkers en tientallen flexkrachten. „Zeg maar dat ruim 300 mensen geheel of gedeeltelijk van ons afhankelijk zijn. En ik moet 1500 dieren te eten geven.”
De 1500 dieren in Amersfoort hebben geen geldwaarde op de balans, iets wat in Europees verband is afgesproken. „Al is ons stel neushoorns misschien wel 1,5 miljoen euro waard.”
Dierentuinen kopen ook geen dieren van elkaar, ze ruilen zelfs geen dieren. In plaats daarvan is er een systeem op basis van ”voor wat, hoort wat”. Kuipers geeft een voorbeeld: „Amersfoort heeft een indrukwekkende kudde giraffen, maar allemaal mannen. We zijn de grootste giraffenspermabank in Europa. Onze mannen gaan voor nageslacht naar elders en daar blijven ze. In ruil daarvoor nemen wij giraffenjongetjes van elders op in onze mannenkudde. Of we krijgen andere dieren, dat regelen gewoon we onderling.”
Educatie schrijft de directeur met hoofdletters. „Alles wat zo mooi geschapen is, moeten we behouden. En dat lukt maar niet. Ik wil dat de kinderen van mijn kleinkinderen ook nog een olifant kunnen zien en ruiken.”
Kuipers wil door het schuiven met flexkrachten de inkomstenderving opvangen. Hij hoopt dat de malaise uiteindelijk zal meevallen. Ziet zelfs lichtpuntjes. „Mensen die door de economische situatie dit jaar niet met vakantie naar het buitenland gaan, moeten komende zomer toch wat doen. Zeker als je kinderen hebt. We nodigen hen uit om vakantie te komen vieren in Dierenpark Amersfoort.”
De zakelijke markt biedt ook kansen. „Bij wijze van spreken” vergaderen tussen de olifanten, teambuilding in het apenverblijf en managementtrainingen op kamelen. „De ambiance van een dierentuin doet heel veel moois met mensen.”