E-learning voor kapper en vuilnisman

TinQwise opereert vanaf een bedrijventerrein aan de rand van Hilversum. I. Koolen en H. van Os kochten het onderwijskundig bureau in 2001 op. Ze hadden toen vier personeelsleden in dienst. Inmiddels zijn het er dertig, terwijl een tiental medewerkers op projectbasis ingehuurd wordt om opleidingen te ontwikkelen.

„We kunnen de aanvragen bijna niet aan. In de begintijd moesten we vaak eerst uitleggen wat e-learning is. Nu vragen bedrijven er zelf om. Voordelen van een goed e-learningprogramma zijn dat het interactief en visueel is en dat mensen het op hun eigen tijdstip en in hun eigen tempo kunnen gebruiken”, zegt Koolen.

TinQwise betrok zijn klandizie aanvankelijk voor een deel uit de energiesector. Ook voor kappers en schoonheidsverzorgers werd een opleiding via e-learning ontwikkeld. Voor de opleidingen van apothekersassistenten en verpleegkundigen dacht het bureau een module rond incontinentie uit.

Later vroegen ook andere bedrijven om e-learningprogramma’s: banken, de woonbranche, slagerijen. „We kunnen niet overal verstand van hebben. Soms is het zelfs handig weinig te weten, omdat je dan objectiever beoordeelt wat belangrijk is en hoe dat op nieuwe personeelsleden overgebracht kan worden. Mensen die veel weten, willen alles vertellen. Wij willen in die kennis juist selecteren om de cursisten tot leren te verleiden. Dat laatste wordt steeds lastiger gezien het informatiebombardement waar mensen aan blootstaan. Het moet allemaal korter, sneller, met verwijzingen naar meerdere bronnen. De nodige kennis betrekken we van experts.”

Koolen demonstreert de veiligheidstraining die haar bureau voor de afvalverwerkingsindustrie ontwikkelde. Vuilnismannen van zeer gevarieerde afkomst, soms met beperkte kennis van de Nederlandse taal, moeten snel en eenvoudig de kneepjes van het vak leren. „Het vergt veel denkwerk en didactisch inzicht om daarvoor een goed programma op te zetten. We hebben dagenlang met vuilnismannen meegelopen.”

Een ander programma verschijnt op het scherm. Een havenbedrijf, actief in 33 landen, wilde een opleiding voor zijn planners, die het containervervoer regelen. Het programma demonstreert een praktijkvoorbeeld, laat de cursist het vervolgens zelf doen en stelt er een vraag over die beantwoord moet worden voordat hij naar het volgende onderdeel mag. Aan het eind volgt een toets.

Te veel kennis willen bijbrengen is niet de enige valkuil waarvoor de specialisten van TinQwise hun klanten willen behoeden. Het digitale deel van een opleiding te ingewikkeld maken is een andere fout die gauw gemaakt wordt. „Bij e-learning kan er vaak te veel. We moeten opdrachtgevers eerder afremmen dan aanmoedigen”, zegt Koolen.

„Wij gaan uit van de vragen: wat werkt hier goed en kan het bedrijf een programma goed onderhouden zonder dat wij elke keer moeten terugkomen om problemen op te lossen? Soms vragen mensen zelf om vereenvoudiging van hun onderwijsmethode. Bedrijven met slechte ervaringen moeten we er eerst van overtuigen dat een digitale opleiding ook op een goede manier opgezet kan worden. Ook scholen benutten de mogelijkheden te weinig, soms omdat de docenten er huiverig voor zijn.

We adviseren ook wel eens om helemaal niet aan e-learning te beginnen. Er moest een gedragstraining gastvrijheid komen voor een klein aantal cursisten. Voor zo’n groepje is het niet rendabel om met e-learning aan de slag te gaan. Je kunt dan beter een goede trainer inzetten. E-learning was wel weer heel handig voor de opleiding die we voor het cabinepersoneel van KLM ontwikkelden, want die mensen krijg je nooit tegelijk in de klas.”

Soms levert TinQwise iets anders dan waar de opdrachtgever om vroeg. „Trend in het beroepsonderwijs is methodeloos leren. Zo kregen we vanuit het beroepsonderwijs een aanvraag waarbij we lesstof in losse brokjes moesten ontwikkelen. Docenten kunnen er zelf lessen van maken. Als onderwijskundige ken ik echter het belang van een goede methodiek. Sommige docenten hebben daar echt behoefte aan. Je probeert een klant dus op te voeden richting methodisch werken.

Het havenbedrijf wilde een opleiding voor een nieuw systeem dat uit heel veel moeilijke iconen bestond. De doelgroep was laag opgeleid. Daarom hebben we geen opleiding opgezet, maar een spel bedacht waarin cursisten iconen leren herkennen. Dat bleek veel leuker dan de opzet die de klant zelf voor ogen had.”