De opticienketens krijgen vast een druk kwartaal, want -zoals besproken in de vorige Fiscaliteiten- vanaf 1 januari 2009 zijn brillen niet meer aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Hoe zit het met contactlenzen? En met hoortoestellen?
In beginsel wordt de aftrek van allerlei hulpmiddelen vanaf 1 januari 2009 afgeschaft. Hiervoor in de plaats komt een nieuwe regeling. Dit betekent dat ook de aftrek van bijvoorbeeld contactlenzen en ooglaserbehandelingen volgend jaar voorbij is.
Meerkosten
Hoortoestellen en de batterijen daarvoor kunnen echter ook volgend jaar nog in aftrek worden gebracht. Hieronder een overzicht van de lappendeken aan oude en nieuwe maatregelen.
Beperkingen fiscale aftrek ziektekosten in 2008 - Vanaf 1 januari 2008 is de aftrekbaarheid van de premies al flink beperkt. Sinds dit jaar zijn de basispremies voor de Zorgverzekeringswet niet meer aftrekbaar. Datzelfde geldt voor de zogenoemde inkomensafhankelijke bijdrage, die door de werkgever op het loon wordt ingehouden. Ook de aftrek van de bijdragevervangende belasting voor gemoedsbezwaarden is al vervallen.
De premies voor aanvullende ziektekostenverzekeringen zijn echter in 2008 aftrekbaar gebleven. Om het nadeel van deze verscherping van de regels te verzachten, is de drempel voor het in aanmerking nemen van buitengewone uitgaven flink verlaagd. In de vorige aflevering in deze rubriek is uitgelegd hoe die drempel werkt. Ziektekosten die vallen onder het verplichte eigen risico van de Zorgverzekeringswet -dat is een bedrag van 150 euro dat niet wordt vergoed- zijn overigens vanaf 2008 ook niet aftrekbaar.
Nieuwe vergoedingsregeling voor chronisch zieken en gehandicapten - De bestaande regeling voor ziektekosten functioneert volgens het kabinet niet meer optimaal. Zij wordt namelijk door te veel mensen gebruikt. Een nieuw wetsvoorstel beoogt chronisch zieken en gehandicapten die worden geconfronteerd met meerkosten door problemen met hun gezondheid een tegemoetkoming te geven.
Meerkosten zijn kosten die niet worden vergoed door de AWBZ of de Zorgverzekeringswet. Te denken valt aan kosten die samenhangen met gezondheidsproblemen, zoals hogere stookkosten, kosten van vervoer naar dokter of ziekenhuis en extra kosten van kleding of beddengoed. Over deze vergoedingen hoeft geen belasting te worden betaald.
Fiscale aftrek van ziektekosten vanaf 2009 - Hetzelfde wetsvoorstel bevat een heel nieuwe regeling voor de aftrek van ziektekosten (uitgaven voor ”specifieke zorgkosten”). Die regeling is scherper gericht op bepaalde zorgkosten van chronisch zieken en gehandicapten. Ook hierin komen drempels voor. Slechts specifieke, niet vergoede uitgaven wegens ziekte of invaliditeit zijn vanaf 1 januari 2009 als gevolg van de nieuwe regels nog aftrekbaar.
Het gaat dan bijvoorbeeld om de kosten van dokter en ziekenhuis -met uitzondering van ooglaserbehandeling-, vervoer, medicijnen die op voorschrift zijn verstrekt, extra kleding en beddengoed, extra gezinshulp, een op medisch voorschrift gehouden dieet en reizen in verband met ziekenbezoek. Vanaf 2009 zijn de premies voor de zorgverzekeringswet niet meer aftrekbaar en brillen en dergelijke evenmin.
Aftrek van ziektekosten voor 65-plussers - Ook 65-plussers zullen te maken krijgen met de wijzigingen in de regelgeving. Onder het huidige systeem kunnen zij immers een bril gewoon in aftrek brengen, en dat kan vanaf 2009 niet meer. Zij krijgen nu sowieso een vaste aftrek van 821 euro en ook een extra verhoging van de aftrek met 113 procent indien zij een inkomen hebben dat lager is dan 31.589 euro. En ook voor hen bedraagt de drempel 115 euro of 1,65 procent van het totale inkomen vóór toepassing van ziektekosten en dergelijke als dat hoger is.
Compensatie
De voorbeelden zoals genoemd in de bijdrage van de vorige keer gelden dus ook voor ouderen. Wel betalen zij minder belasting door de lagere tarieven, waardoor het kan zijn dat zij weinig of geen voordeel hebben van deze aftrekpost. Via een aanvullende tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven kunnen zij de aftrekpost toch verzilveren. In plaats van vermindering van de inkomstenbelasting krijgt iemand in dat geval dus in feite een soort subsidie. Deze tegemoetkoming (die niet alleen voor 65-plussers geldt) wordt door de Belastingdienst berekend en uitgekeerd op basis van de aangifte. Het is dus belangrijk om wel aangifte te doen.
Vanaf volgend jaar behouden 65-plussers de 113 procent verhoging van de aftrek; voor jongere mensen wordt dit op termijn afgeschaft. De aftrek van 821 euro ouderdomsforfait die zij nu krijgen, verdwijnt eveneens, maar in plaats daarvan komt een compensatie van 150 euro op jaarbasis door verhoging van de ouderenkorting en de bruto-AOW. Jongeren en ouderen die vanaf 2009 te weinig belasting betalen om de buitengewone uitgaven tegen te kunnen afzetten, hebben ook dan recht op een tegemoetkoming. De nieuwe regeling daarvoor moet echter nog worden vastgesteld.
De auteur is werkzaam bij PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs NV. Reageren aan scribent? fiscaliteiten@refdag.nl.
