APELDOORN - Nederland verhoogt de garantie op spaargeld tot 100.000 euro. Minister Bos van Financiën meldde dat dinsdag na beraad met de ministers van Financiën van de Europese Unie in Luxemburg.
Waarom doet hij dit? Met het opschroeven van de bestaande garantieregeling op spaargeld wil Bos een signaal van vertrouwen afgeven. Door tegoeden van spaarders beter te beschermen, moet worden voorkomen dat klanten in deze onzekere tijden massaal hun geld opvragen, een zogenoemde bank run. Iedere financiële instelling komt in zo’n situatie in de problemen, geen enkele bank heeft voldoende geld in kas om alle spaartegoeden uit te keren.
Bieden alle EU-landen nu eenzelfde garantie?
Nee, en dat was wel de oorspronkelijke inzet van Bos. De afgelopen dagen troefden landen (zoals Duitsland, Ierland en Denemarken) elkaar af door ieder voor zich de spaargarantie te verhogen. Volgens Bos leidde deze „race naar de top” tot ongelijke concurrentie tussen banken uit verschillende landen. Afgesproken is nu dat ieder land minimaal een jaar lang ten minste 50.000 euro aan spaargeld garandeert en dat landen die dat willen 100.000 euro mogen waarborgen. Nederland kiest voor de laatste optie, maar niet alle EU-landen hebben de financieringscapaciteit om zo veel te garanderen.
Hoe was de borgstelling in Nederland tot nu toe geregeld?
Tot dusver garandeerde De Nederlandsche Bank (DNB), via het zogenoemde depositogarantiestelsel, spaartegoeden tot 38.000 euro. Voor tegoeden tot 20.000 euro liepen spaarders geen enkel risico. Voor tegoeden van 20.000 euro tot 40.000 euro gold een eigen risico van 10 procent. Vanaf nu geldt in Nederland dus een garantie tot 100.000 euro, zonder eigen risico.
Geldt die garantie per persoon of per bank?
De garantie geldt per persoon én per bank. Dat wil allereerst zeggen dat voor een rekening op twee namen (een zogeheten en/of-rekening) tegoeden tot 200.000 euro worden gedekt. Dat wil allereerst zeggen dat voor een rekening op twee namen (een zogeheten en/of rekening) tegoeden tot 200.000 euro worden gedekt. Daarnaast geldt de garantie per bank. Wie tot dusver volledige zekerheid wenste, deed er goed aan zijn vermogen over verschillende banken te spreiden in pakketjes van 20.000 euro. Nu is verdelen pas nuttig bij spaartegoeden boven de 100.000 euro. Wie toch wil spreiden, moet goed opletten of twee banken niet toch één bedrijf vormen. Soms voeren banken namelijk verschillende spaarmerken. De garantie geldt dan slechts één keer.
Is in Nederland uitkering volgens het garantiestelsel wel eens nodig geweest?
Sinds de invoering van het depositogarantiestelsel in 1978 moest het vier keer tot uitkering komen. In 1981 toen er problemen opdoken bij de Amsterdam American Bank, in 1982 bij het faillissement van de Tilburgse hypotheekbank en in 1991 toen de Bank of Credit and Commerce International de deuren moest sluiten. De laatste keer was in 2005 toen Van der Hoop Bankiers op de fles ging. Op dit moment spelen er grote problemen bij de Indonesische Overzeese Bank (Indover) en de in Nederland opererende IJslandse Bank Icesave.
Wie draait bij een faillissement voor de kosten op?
DNB staat garant en keert indien nodig binnen drie maanden de tegoeden uit. Het geld hiervoor wordt echter opgehaald bij de andere in Nederland opererende banken. Dit gaat naar rato van hun bedrijfsomvang: hoe groter de bank, hoe meer deze moet bijdragen. Gezonde banken draaien daarmee op voor de uitkering van het spaargeld bij een failliete bank in Nederland.
Doen gezonde banken dat met liefde?
Deels wel, de garantieregeling biedt ook hun het voordeel van financiële stabiliteit. Maar bijvoorbeeld Rabobank, een grote speler met een aandeel van meer dan 40 procent in de spaarmarkt, heeft recent laten weten graag een wijziging te zien in het huidige garantiestelsel. Dit stelsel zou er nu toe leiden dat banken ongestraft een riskant beleid kunnen voeren. Rekeninghouders kijken, meent Rabobank, door de borgstelling niet naar de soliditeit van een bank, maar puur naar de hoogte van de rente. Wat Rabobank betreft, zouden banken met een hoger risicoprofiel daarom meer aan de garantieregeling moeten bijdragen.
